Theo quy định của các văn bản nêu trên, Giám đốc Sở Tư pháp, Trưởng phòng Tư pháp là đầu mối giúp UBND cùng cấp thực hiện việc tự kiểm tra và kiểm tra văn bản theo thẩm quyền; đôn đốc, hướng dẫn, tổng hợp kết quả rà soát, hệ thống chung của các cơ quan chuyên môn liên quan trình Chủ tịch UBND cấp mình. Phạm vi văn bản được kiểm tra, rà soát là toàn bộ văn bản QPPL ở tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước do HĐND, UBND các cấp ban hành.

Hiện nay đang tồn tại một thực tế, các cơ quan Tư pháp trên địa bàn tỉnh được giao làm đầu mối kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản nhưng không phải hầu hết đều có kiến thức toàn diện ở tất cả các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành. Đặc biệt, đối với công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản, theo quy định tại Nghị định số 16/2013/NĐ-CP thì các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện chủ trì thực hiện rà soát, hệ thống hóa văn bản của UBND cùng cấp có nội dung điều chỉnh những vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý của cơ quan mình. Tuy nhiên, thời gian qua đã xảy tình trạng hầu hết tại các cấp đều làm ngược lại với quy trình, đó là cơ quan Tư pháp phải thực hiện việc rà soát, hệ thống hóa văn bản và gửi kết quả để xin ý kiến tham gia của các cơ quan chuyên môn, nên đã dẫn đến quá trình rà soát không toàn diện, đầy đủ. Tính từ ngày 01/01/2012 đến ngày 31/3/2015, Sở Tư pháp đã giúp UBND tỉnh tự kiểm tra 116 văn bản do UBND tỉnh ban hành; kiểm tra theo thẩm quyền 266 văn bản của HĐND, UBND cấp huyện ban hành; rà soát 2.706 lượt văn bản QPPL do HĐND, UBND tỉnh ban hành theo chuyên đề và thực hiện hệ thống hóa đầu kỳ văn bản do HĐND, UBND ban hành với 557 văn bản. Với một khối lượng lớn văn bản nói trên, trong quá trình kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản, việc Sở Tư pháp xin ý kiến tham gia của cơ quan quản lý chuyên ngành là điều cần thiết. Việc lấy ý kiến cơ quan quản lý chuyên ngành hiện nay được thực hiện theo cơ chế phối hợp giữa cơ quan kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản và các sở, ngành có liên quan. Phương thức phối hợp được thực hiện thông qua việc trao đổi thông tin bằng văn bản, tổ chức họp lấy ý kiến, nhưng nhìn chung là chưa đáp ứng được khối lượng công việc thực tế và tính chất đặc thù của công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản. Do đó, cần thiết phải tổ chức đội ngũ cộng tác viên ở tất cả các lĩnh vực để hỗ trợ cho cơ quan Tư pháp trong công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản.

Việc sử dụng cộng tác viên không ảnh hưởng đến việc phối hợp với các ngành, đơn vị trong công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản; mặt khác sẽ giúp huy động được những chuyên gia, cán bộ, công chức có kinh nghiệm, kiến thức về lĩnh vực pháp luật chuyên ngành hỗ trợ cơ quan kiểm tra và xử lý văn bản, rà soát, hệ thống hóa văn bản trong công tác này. Chất lượng công tác sẽ được nâng lên do tính khách quan trong việc đưa ra các kết quả kiểm tra, rà soát, đề xuất phương án xử lý văn bản. Bên cạnh đó, hoạt động của cộng tác viên cũng được ngân sách chi trả theo quy định tại Thông tư liên tịch số 122/2011/TTLT-BTC-BTP ngày 17/8/2011 của Liên Bộ Tài chính-Tư pháp và tại Quyết định số 30/2015/QĐ-UBND ngày 25/9/2015 của UBND tỉnh. Điều này sẽ động viên, khích lệ và thu hút cộng tác viên có chuyên môn tham gia vào công tác này.

Từ những phân tích trên, việc UBND tỉnh ban hành Quy chế cộng tác viên kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình là cần thiết và đúng pháp luật./.