Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 2

  • Hôm nay 956

  • Tổng 9.211.348

Đôi điều suy nghĩ về việc phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng

Post date: 08/07/2016

Font size : A- A A+
Thực hiện Thông tư liên tịch số 11/2013/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC ngày 04/7/2013 của Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thực hiện một số quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, các cơ quan tiến hành tố tụng đã tích cực phối hợp cung cấp thông tin, giải thích, hướng dẫn cho các đối tượng thuộc diện được TGPL về quyền, các thủ tục yêu cầu và giới thiệu đến Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh (Trung tâm) để cử người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đối tượng. Vì vậy, các vụ việc được giới thiệu đến Trung tâm ngày càng tăng.

Tuy nhiên, qua theo dõi hàng năm thì phần lớn các đối tượng được TGPL do các cơ quan tiến hành tố tụng giới thiệu đến Trung tâm chủ yếu là các bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự, là những đối tượng thuộc diện phải có người bào chữa theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Qua trao đổi cũng như chứng kiến tại các vụ việc cụ thể, thường vẫn gặp các đối tượng khác trong các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, hôn nhân và gia đình vẫn chưa được hưởng chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí. Cụ thể, các đối tượng sau đây vẫn còn bị bỏ sót trong các vụ án hình sự, dân sự…
- Người bị hại trong các vụ án hình sự: Ví dụ: Ngày 18/3/2016, Nguyễn Văn A (SN 23/3/1998) có hành vi cố ý gây thương tích 12% đối với anh Trần Quốc B sinh ngày 12/9/1998, thuộc hộ nghèo. Ngày 30/3/2016, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện H ra quyết định khởi tố bị can Nguyễn Văn A vì hành vi “cố ý gây thương tích” đồng thời có công văn gửi Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước yêu cầu cử người bào chữa cho đối tượng Nguyễn Văn A, thuộc diện: người chưa thành niên.
Trong trường hợp này thì người bị hại là anh Trần Quốc B cũng thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý (người chưa thành niên, hộ nghèo).
- Người phạm tội là người khuyết tật, như trường hợpPhạm Quốc T (sinh năm 1981) bị CQCSĐT Công an huyện H khởi tố về hành vi “tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”, anh T thuộc diện người khuyết tật, hiện đang hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hàng tháng nên trong vụ án này anh T thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý.
- Nạn nhân theo quy định của Luật phòng chống mua bán người: Ví dụ: CQCSĐT Công an TP.H khởi tố Nguyễn Văn K về hành vi “mua bán người” theo Điều 119 BLHS. Nạn nhân là cô Trần Thị N (20 tuổi). K thuộc đối tượng là “hộ nghèo” nên được hưởng trợ giúp pháp lý miễn phí. Trong trường hợp này cả K và cô N đều thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý miễn phí.
- Người dân tộc thiểu số thường xuyên sinh sống tại các vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, như Anh Hồ Đ (dân tộc Sách) là chủ một quán ăn tại xã X (xã đặc biệt khó khăn), bị khởi tố về hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ theo Điều 190 Bộ luật hình sự. Vì vậy, anh Hồ Đ thuộc đối tượng người dân tộc thiểu số sinh sống thường xuyên tại vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý.
- Người bị nhiễm chất độc hóa học, bị nhiễm HIV không có nơi nương tựa, như Nguyễn Xuân M (30 tuổi), mồ côi cha mẹ, không có vợ con, hiện đang sống một mình, làm nghề lái xe. Anh M đang bị nhiễm HIV. Anh M bị CQCSĐT Công an huyện T  khởi tố về hành vi “ tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy” theo Điều 193 BLHS. Trong trường hợp này, anh M thuộc đối tượng trợ giúp pháp lý.
- Người già là người từ đủ 60 tuổi trở lên, sống cô đơn không nơi nương tựa như ông Nguyễn B (62 tuổi), không có vợ con, sống một mình, là người bị hại trong vụ án “ cố ý gây thương tích” do anh Hồ Văn H (sinh năm 1999)  gây ra. Trong trường hợp này thì cả ông B và anh H đều thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý. Ông B thuộc đối tượng người già không nơi nương tựa, anh H thuộc đối tượng người chưa thành niên.
- Người có công với cách mạng, như ông Trần Văn M (70 tuổi, là thương binh) bị anh Nguyễn Văn L khởi kiện trong vụ án dân sự về tranh chấp đất đai. Anh L là người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế. Trong trường hợp này, cả ông M và anh L đều thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý
- Nguyên đơn, bị đơn trong các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, lao động...nhưông Nguyễn Cao N (con liệt sĩ) khởi kiện Giám đốc công ty A vì không giải quyết chế độ hưu trí cho ông theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này ông N là đối tượng được trợ giúp pháp lý.
- Người khởi kiện, người bị kiện trong các vụ án hành chính, như bà Nguyễn Thị M (bệnh binh) khởi kiện UBND huyện H vì hành vi không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng nhà ở và tài sản gắn liền với đất cho bà M theo quy định của pháp luật… Bà M thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý….
Như vậy, còn rất nhiều các đối tượng thuộc diện nhưng chưa có người bào chữa, bảo vệ miễn phí theo chính sách này. Không thể không nói về quyền yêu cầu trợ giúp pháp lý của người thuộc diện được trợ giúp pháp lý, vì trình độ hiểu biết pháp luật còn hạn chế hoặc điều kiện của họ tiếp cận pháp luật còn khó khăn nên những đối tượng này không biết đến quyền được cử người bào chữa/bảo vệ miễn phí nên đã không yêu cầu người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.
Để thực hiện có hiệu quả chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đồng thời bảo đảm tất cả những người yếu thế trong xã hội thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý khi có vướng mắc đến hoạt động tố tụng đều được cử người bào chữa kịp thời, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của họ đựơc thực hiện đầy đủ; đồng thời nhằm nâng cao hiệu quả hơn nữa trong công tác phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý, cần tăng cường hơn nữa tuyên truyền về pháp luật trợ giúp pháp lý trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt sử dụng internet thông qua các mạng xã hội và websíte; kết hợp lồng ghép trong các hoạt động phổ biến pháp luật, hội, họp ở cơ sở. Tăng cường hơn nữa công tác truyền thông qua đài phát thanh, truyền hình, báo chí…Các cơ quan tiến hành tố tụng tiếp tục phối hợp và rà soát kỹ hơn để giới thiệu về Trung tâm các đối tượng thuộc diện theo quy định của pháp luật về Trợ giúp pháp lý. Các văn bản quy phạm pháp luật cần có quy định gắn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ việc có các đối tượng được trợ giúp pháp lý như quy định đối với người chưa thành niên nhằm bảo đảm tất cả các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý trong các vụ án hình sự, dân sự, hành chính…đều có người bào chữa, người bảo vệ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ .
                                                                                              Trần Thị An

More