Đây là động thái kịp thời, thể hiện sự chủ động của chính quyền tỉnh trong công tác phòng ngừa rủi ro, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, đồng thời góp phần giữ vững ổn định sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Trong những năm gần đây, thống kê của cơ quan chức năng cho thấy hơn 50% số vụ cháy có nguyên nhân xuất phát từ sự cố hệ thống điện và thiết bị điện. Tại Quảng Trị, với đặc thù khí hậu khắc nghiệt, gió Lào thổi mạnh, chỉ cần một sự cố chập điện nhỏ tại các khu dân cư đông đúc hoặc nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh cũng có thể dẫn đến thảm họa. Nhằm cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là Chỉ thị số 02/CT-TW của Ban Bí thư và các Công điện của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Trị đã xác định việc giảm thiểu nguy cơ cháy nổ là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Điểm mới trong chỉ đạo năm nay là sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác kỹ thuật điện lực và trách nhiệm quản lý nhà nước theo tinh thần của Nghị định số 139/2025/NĐ-CP - một văn bản quan trọng của Chính phủ nhằm phân định rõ thẩm quyền quản lý của chính quyền địa phương.
Việc chủ động từ sớm trước nguy cơ cháy, nổ gia tăng là yêu cầu rất quan trọng. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, việc tăng cường các biện pháp phòng ngừa cháy, nổ được triển khai trên cơ sở thực hiện Công văn số 2756/BCT-ATMT của Bộ Công Thương về đảm bảo an toàn trong mùa nắng nóng. Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài không chỉ làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện mà còn kéo theo nhiều nguy cơ mất an toàn, nhất là tại các khu dân cư đông đúc, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, các khu nhà trọ, chung cư mini. Nhiều vụ cháy, nổ nghiêm trọng đã xảy ra trên cả nước, để lại hậu quả nặng nề về người và tài sản, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) ngay từ cơ sở. Trong bối cảnh đó, việc siết chặt kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao nhận thức cộng đồng được xác định là giải pháp then chốt nhằm hạn chế thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra.
Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương nghiêm túc quán triệt và triển khai thực hiện đầy đủ, đồng bộ các chỉ đạo của Trung ương và địa phương về công tác PCCC, trong đó nhấn mạnh các văn bản quan trọng như: Chỉ thị số 02/CT-TW ngày 31/01/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCCC và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới; Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 24/6/2024 về tăng cường PCCC đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ; Công điện số 105/CĐ-TTg ngày 07/7/2025 về bảo đảm an toàn trong sử dụng điện cùng với các văn bản chỉ đạo của tỉnh về an toàn điện trong mùa khô năm 2026. Việc thực hiện đồng bộ, xuyên suốt các chỉ đạo này sẽ góp phần tạo sự thống nhất trong hành động, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC và an toàn điện từ tỉnh đến cơ sở.
Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng ngừa. Một trong những nội dung trọng tâm được UBND tỉnh nhấn mạnh là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng, chống cháy, nổ đến từng tổ chức, cá nhân. Theo đó, người dân và các cơ sở kinh doanh cần đặc biệt lưu ý: không bố trí hàng hóa, vật dụng dễ cháy gần nguồn nhiệt, nguồn lửa; không che chắn, cản trở lối thoát nạn trong nhà ở, cơ sở sản xuất, kinh doanh; chủ động kiểm tra, bảo dưỡng các thiết bị điện, hệ thống dây dẫn, đặc biệt là các thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn trong thời điểm nắng nóng; tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất khi sử dụng thiết bị điện. Việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân chính là “chìa khóa” quan trọng để phòng ngừa cháy, nổ ngay từ gốc.
Phát huy vai trò quản lý của chính quyền cơ sở. UBND các xã, phường, đặc khu được giao nhiệm vụ tăng cường thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn điện và bảo vệ công trình điện lực theo quy định tại Nghị định số 139/2025/NĐ-CP. Theo đó, chính quyền cơ sở cần tổ chức kiểm tra thường xuyên việc sử dụng điện trong dân cư, cơ sở kinh doanh; phân công cán bộ hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, đúng quy định; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các hành vi sử dụng điện không đảm bảo an toàn; xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao như chung cư, nhà trọ, khu dân cư đông đúc. Việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, kiểm tra được xem là giải pháp thiết thực, giúp đưa các quy định pháp luật đi vào cuộc sống.
Trong mùa nắng nóng, hệ thống điện thường xuyên phải vận hành ở mức tải cao, tiềm ẩn nguy cơ quá tải, chập cháy nếu không được kiểm soát tốt. Vì vậy, UBND tỉnh đặc biệt yêu cầu các đơn vị điện lực nâng cao trách nhiệm trong công tác đảm bảo an toàn. Trong đó, các đơn vị như Công ty Điện lực Quảng Trị và Truyền tải điện Quảng Trị cần tăng cường kiểm tra, rà soát toàn bộ hệ thống điện trong phạm vi quản lý; kịp thời phát hiện, xử lý các điểm có nguy cơ mất an toàn; đẩy mạnh tuyên truyền quy định pháp luật về sử dụng điện an toàn theo Luật Điện lực; kiểm tra việc thực hiện hợp đồng mua bán điện, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên. Đặc biệt, trong trường hợp phát hiện khách hàng sử dụng điện không đảm bảo an toàn (thiết bị kém chất lượng, dây dẫn không đạt chuẩn, có nguy cơ gây tai nạn hoặc cháy nổ), các đơn vị điện lực phải chủ động áp dụng biện pháp ngăn chặn, thậm chí tạm ngừng cấp điện theo quy định.
Các khu vực như nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, chung cư mini, khu nhà trọ, cửa hàng dịch vụ… được xác định là những “điểm nóng” tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ cao. Do đó, UBND tỉnh yêu cầu: Tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về PCCC và an toàn điện; rà soát hệ thống điện, lối thoát hiểm, trang thiết bị chữa cháy tại chỗ; yêu cầu các cơ sở khắc phục ngay các tồn tại, thiếu sót; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không đảm bảo điều kiện an toàn. Việc kiểm soát tốt các khu vực này không chỉ giúp phòng ngừa cháy, nổ mà còn giảm thiểu thiệt hại nếu sự cố xảy ra.
Cùng với sự vào cuộc của chính quyền và các cơ quan chức năng, trách nhiệm của doanh nghiệp và người dân đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Các đơn vị phát điện, bán điện cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật, đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định. Đồng thời, người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình và cộng đồng, chủ động phòng ngừa rủi ro trong sinh hoạt và sản xuất. Thực tế cho thấy, nhiều vụ cháy, nổ xuất phát từ những nguyên nhân rất nhỏ như chập điện, sử dụng thiết bị điện kém chất lượng, bất cẩn trong sinh hoạt… Do đó, mỗi cá nhân cần trở thành “một mắt xích” trong hệ thống phòng ngừa chung.
Công tác phòng cháy, chữa cháy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài sẽ còn tiếp diễn, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác đảm bảo an toàn. Việc UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo lần này không chỉ phòng ngừa cháy, nổ trong mùa khô năm 2026 mà còn góp phần xây dựng nền tảng lâu dài cho công tác phòng ngừa cháy, nổ trên địa bàn tỉnh cho những năm tiếp theo. Để các giải pháp phát huy hiệu quả, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp, cùng với sự đồng thuận, hưởng ứng của người dân và doanh nghiệp.
Trong cao điểm nắng nóng, mỗi hành động nhỏ như tắt thiết bị điện khi không sử dụng, kiểm tra dây dẫn, sắp xếp hàng hóa gọn gàng… đều có thể góp phần ngăn chặn những sự cố đáng tiếc. Chủ động phòng cháy, chữa cháy không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn bảo vệ tính mạng con người – giá trị quan trọng nhất. Với sự quyết tâm của chính quyền, sự vào cuộc của các lực lượng chức năng và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân, tin tưởng rằng công tác phòng ngừa cháy, nổ trên địa bàn tỉnh sẽ đạt được những kết quả tích cực, góp phần giữ vững môi trường sống an toàn, ổn định và phát triển bền vững.

                                                                                                                                                            Hồng Luyến