Theo nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước hiện nay, thì chức năng xây dựng chính sách, pháp luật được phân cấp chủ yếu ở chính quyền Trung ương. Chính quyền các cấp địa phương chủ yếu thực hiện chức năng thực thi chính sách, pháp luật. Theo đó, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ có thẩm quyền quy định về các thủ tục hành chính được giao trong luật. Chính vì vậy, công tác kiểm tra việc thực hiện hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính tại tỉnh Quảng Bình trong thời gian qua cũng chú trọng tập trung vào nội dung kiểm tra việc tuân thủ các quy định pháp luật trong quá trình kiểm soát việc thực hiện thủ tục hành chính, như: công bố, công khai thủ tục hành chính, tăng cường sự minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước trong việc tuân thủ các quy trình, quy định pháp luật về thủ tục hành chính, gắn với vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan.

Hàng năm, công tác kiểm tra việc thực hiện hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính đã được UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan hành chính nhà nước các cấp chú trọng công tác tự kiểm tra, kiểm soát về thủ tục hành chính, gắn công tác tự kiểm tra, kiểm soát về thủ tục hành chính với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của từng cơ quan, từng cán bộ, công chức, viên chức. Đây là những hoạt động cụ thể gắn liền với quyền và lợi ích của người dân và doanh nghiệp, đồng thời thể hiện rõ nét ý nghĩa của chủ trương, chính sách về cải cách thủ tục hành chính.

Trong năm 2016, thực hiện Kế hoạch kiểm tra việc thực hiện hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính ban hành kèm theo Quyết định số 3866/QĐ-UBND ngày 30/12/2015 của UBND tỉnh, ngoài việc thành lập Đoàn kiểm tra định kỳ của tỉnh do Sở Tư pháp chủ trì thì các sở, ban, ngành chuyên môn, UBND cấp huyện đã tích cực chỉ đạo cơ quan, đơn vị, địa phương trực thuộc tự kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện thủ tục hành chính. Thông qua hoạt động này, việc thực hiện thủ tục hành chính được các cơ quan, cán bộ, công chức, viên chức tự kiểm soát chặt chẽ, thường xuyên hơn, góp phần đảm bảo tính khách quan và kịp thời xử lý những vướng mắc, khó khăn cũng như hành vi sai phạm trong thực thi công vụ, góp phần giúp các cơ quan, đơn vị, địa phương kịp thời đề ra những giải pháp cải cách thủ tục hành chính, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong việc thực hiện thủ tục hành chính. Thông qua hoạt động kiểm tra, các nội dung, phương pháp kiểm soát thủ tục hành chính đã được triển khai đồng bộ, thống nhất và ngày càng đi vào nền nếp trên phạm vi toàn tỉnh, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không ngừng được cải thiện.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì vẫn còn một số đơn vị, địa phương chưa kiểm soát chặt chẽ, nghiêm túc việc công bố, công khai và tổ chức thực hiện các thủ tục hành chính. Việc công bố chuẩn hóa các quy trình, thủ tục hành chính để làm cơ sở cho việc công khai, minh bạch thủ tục hành chính vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do có nhiều thủ tục hành chính chưa được các Bộ, ngành Trung ương công bố chính xác, đầy đủ thông tin hoặc chậm công bố. Bên cạnh đó, một số thủ tục hành chính chưa được các sở, ban, ngành kiểm tra, đối chiếu với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để bổ sung cho đầy đủ, chính xác trước khi trình UBND tỉnh công bố. Công tác kiểm soát việc thực hiện thủ tục hành chính tại một số đơn vị, địa phương chưa thực sự nghiêm túc. Trách nhiệm giải trình của một số cơ quan, đơn vị trong việc giải quyết thủ tục hành chính chưa được đề cao. Vẫn còn xảy ra tình trạng chưa kiểm soát chặt chẽ quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ và trả kết quả; chưa tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về thủ tục hành chính như: yêu cầu bổ sung thêm hồ sơ, từ chối giải quyết hoặc giải quyết hồ sơ chậm trễ mà không lập các mẫu phiếu có nêu rõ lý do theo quy định để giải trình, giải thích cho người dân, doanh nghiệp và để gắn với trách nhiệm giải trình của cơ quan, cán bộ trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính. Việc công khai các quy hoạch, kế hoạch, chính sách và các tài liệu pháp lý khác của tỉnh liên quan đến thủ tục hành chính chưa thuận lợi cho việc tra cứu của người dân, doanh nghiệp. Công tác truyền thông về kiểm soát thủ tục hành chính vẫn còn hạn chế, thực tế vẫn chưa huy động được sự tham gia đông đảo của người dân, doanh nghiệp thông qua kênh phản ánh, kiến nghị trực tiếp cho UBND tỉnh theo Nghị định số 20/2008/NĐ-CP; vai trò của người dân trong việc góp ý, hiến kế và giám sát các quy định hành chính và hành vi hành chính chưa thực sự được phát huy.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện thủ tục hành chính, đảm bảo sự công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước trong tổ chức thực hiện thủ tục hành chính, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và tạo thuận lợi cho người dân trong thực hiện thủ tục hành chính theo Nghị định số 63/2010/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính và các Nghị quyết của Chính phủ trong thời gian gần đây, như: Nghị quyết số 36a/NQ-CP ngày 14/10/2015 về Chính phủ điện tử, Nghị quyết số 19/NQ-CP ngày 28/4/2016 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia hai năm 2016-2017, Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 16/5/2016 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, đòi hỏi công tác kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện thủ tục hành chính cần phải tiếp tục đổi mới một số nội dung, phương pháp để đem lại hiệu quả cao hơn. Trong đó có thể đề cập đến một số nội dung công việc cần được triển khai trong thời gian tới như sau:

Một là, định kỳ thường xuyên thực hiện việc rà soát, hệ thống lại Danh mục các thủ tục hành chính đang có hiệu lực thi hành đã được UBND tỉnh công bố chuẩn hóa theo từng cấp, từng ngành, lĩnh vực trên phạm vi toàn tỉnh để làm cơ sở cho việc công khai, minh bạch và kiểm soát việc giải quyết thủ tục hành chính.

Hai là, cần thực hiện nghiêm túc các hình thức sao gửi các Quyết định công bố thủ tục hành chính của UBND tỉnh cho các cơ quan, đơn vị thực hiện thủ tục hành chính; đăng tải đầy đủ, kịp thời các thủ tục hành chính đã được UBND tỉnh công bố lên Website của tỉnh; tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân và các cơ quan thực hiện thủ tục hành chính có thể tra cứu trên Chuyên mục thủ tục hành chính hoặc tải về các Quyết định công bố thủ tục hành chính để sử dụng.

Ba là, việc công khai thủ tục hành chính trên website của các cơ quan, đơn vị, địa phương cần được triển khai theo hướng liên kết (đường link) với Chuyên mục thủ tục hành chính trên Website của tỉnh để đảm bảo sự thống nhất, đầy đủ, kịp thời, giảm bớt thời gian cập nhật, đăng tải thông tin về thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc niêm yết công khai thủ tục hành chính theo 02 hình thức bắt buộc là trên Bảng niêm yết và đóng thành Sổ hướng dẫn đặt tại Bộ phận một cửa hoặc nơi tiếp nhận hồ sơ theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số 05/2014/TT-BTP và Quyết định số 09/2014/QĐ-UBND.

Bốn là, trên website của các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện, ngoài chuyên mục công khai thủ tục hành chính, nên có sự thống nhất về việc thiết lập, quản lý, vận hành 02 chuyên mục sau: Chuyên mục đăng tải công khai các Quy hoạch, Kế hoạch, Chính sách và tài liệu pháp lý khác của HĐND tỉnh, UBND tỉnh liên quan đến ngành, lĩnh vực, địa phương quản lý và Chuyên mục hướng dẫn, giải đáp, xử lý các ý kiến, phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân về quy định hành chính và hành vi hành chính thuộc phạm vi thẩm quyền giải quyết của đơn vị, địa phương.

Riêng đối với Website của tỉnh, hiện nay tồn tại song song nhiều chuyên mục liên quan về Hỏi đáp, Trả lời ý kiến, Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân mà không có sự thống nhất quy trình gắn kết chặt chẽ với trách nhiệm của các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền theo quy định pháp luật hiện hành. Vì vậy, cần thống nhất việc thiết lập, quản lý, vận hành trên Website của tỉnh duy nhất một chuyên mục về Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về quy định hành chính và hành vi hành chính của tổ chức, cá nhân gửi UBND tỉnh để xử lý các phản ánh, kiến nghị này theo đúng các quy trình, quy định pháp luật tại Luật Tiếp công dân và Nghị định số 20/2008/NĐ-CP.

Nội dung đăng tải tại các chuyên mục nêu trên phải gắn với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước các cấp, không chỉ giao cho đơn vị trực thuộc hoặc bộ phận tin học tự xử lý, thực hiện.

Năm là, các cơ quan, đơn vị thực hiện thủ tục hành chính cần tăng cường kiểm tra, thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giải trình trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, thực hiện các quy định về việc lập các mẫu phiếu theo Quyết định số 20/2014/QĐ-UBND, trong đó nêu rõ lý do để giải trình, giải thích việc thực thi pháp luật cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp biết và thực hiện.