Thực hiện Quyết định số 1496/QĐ-STP ngày 22/8/2017 của Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Bình về thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật chuyên ngành về luật sư, căn cứ Kế hoạch thanh tra đã được Giám đốc Sở phê duyệt, trong các ngày 06/9/2017 và 08/9/2017, Đoàn Thanh tra theo Quyết định số 1496/QĐ-STP đã tiến hành thanh tra tại Văn phòng luật sư Phong Phú, Văn phòng luật sư Phước Linh và Văn phòng luật sư Nguyên Thí[1] theo nội dung đã được duyệt, trên cơ sở Báo cáo kết quả của Đoàn Thanh tra (số 04/BC-ĐTT ngày 18/9/2017), Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Bình kết luận như sau:

Theo báo cáo của 3 tổ chức hành nghề luật sư là đối tượng thanh tra, từ 01/01/2016 đến 30/6/2017, đã thực hiện 11 vụ việc, cụ thể như sau:

Trưởng các Văn phòng và các luật sư hợp đồng đã tuân thủ, cơ bản chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về hoạt động hành nghề của luật sư, các quy định của pháp luật có liên quan; hoạt động trong phạm vi hành nghề đã đăng ký với Sở Tư pháp. Đã thực hiện và cơ bản chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về hoạt động của luật sư, quy định tại Luật Luật sư năm 2006, sửa đổi, bổ sung năm 2012 (gọi tắt là Luật Luật sư) về việc nhận và thực hiện vụ, việc của khách hàng, bí mật thông tin, thực hiện dịch vụ pháp lý theo hợp đồng dịch vụ pháp lý, hoạt động tham gia tố tụng của luật sư, hoạt động tư vấn pháp luật của luật sư, hoạt động đại diện ngoài tố tụng của luật sư, hoạt động dịch vụ pháp lý khác của luật sư, hoạt động trợ giúp pháp lý của luật sư. Tôn trọng và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp của luật sư.

Trong quá trình hoạt động, một số tồn tại, thiếu sót của luật sư đồng thời là thiếu sót của tổ chức hành nghề luật sư, được thể hiện ở Khoản 2 Mục II dưới đây.

Văn phòng luật sư Phong Phú, Văn phòng luật sư Phước Linh và Văn phòng luật sư Nguyên Thí đã cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Luật sư về văn phòng luật sư, đăng ký hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư, quyền của tổ chức hành nghề luật sư, nghĩa vụ của tổ chức hành nghề luật sư, văn phòng giao dịch của tổ chức hành nghề luật sư và pháp luật có liên quan. Thực hiện đúng lĩnh vực hành nghề ghi trong Giấy đăng ký hoạt động và nội dung đã giao kết với khách hàng; cử luật sư của tổ chức mình tham gia tố tụng theo phân công của Đoàn luật sư; tạo điều kiện cho luật sư của tổ chức mình thực hiện trợ giúp pháp lý và tham gia công tác đào tạo, bồi dưỡng cho luật sư. Đã ký hợp đồng dịch vụ pháp lý khi tham gia tố tụng theo yêu cầu của khách hàng, đối với các vụ việc từ 200.000 đồng trở lên. Cơ bản chấp hành đúng chế độ thống kê, báo cáo theo định kỳ, đột xuất. Có sổ ghi chép, theo dõi vụ việc.

Việc thực hiện các quy định của pháp luật về lao động trong trường hợp có thuê lao động, các Văn phòng luật sư đã ký hợp đồng lao động đối với các luật sư và lao động khác làm việc cho tổ chức mình.

Đã cơ bản khắc phục các tồn tại, thiếu sót nêu tại được Sở Tư pháp kết luận tại Báo cáo kết quả kiểm tra tình hình tổ chức và hoạt động của một số tổ chức hành nghề luật sư trên địa bàn tỉnh năm 2016 (Báo cáo số 2200/BC-STP ngày 08/11/2016).

Cụ thể, đối với Văn phòng luật sư Phong Phú đã mở sổ theo dõi hợp đồng lao động làm việc, sổ theo dõi hợp đồng dịch vụ pháp lý, sổ theo dõi công văn đi đến, sổ theo dõi thu chi tài chính theo quy định, đã mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư theo quy định tại Khoản 6 Điều 40 Luật Luật sư. Văn phòng luật sư Phước Linh đã mở sổ theo dõi công văn đi/đến, sổ theo dõi vụ việc tham gia tố tụng, sổ theo dõi tư vấn pháp luật, sổ theo dõi thu, chi tài chính và cập nhật vào sổ theo dõi đầy đủ các thông tin theo quy định; đã ký hợp đồng dịch vụ pháp lý khi tham gia tố tụng theo yêu cầu của khách hàng (vụ việc từ 200.000 đồng trở lên), mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư; đã ký hợp đồng thuê kế toán để thực hiện nghiệp vụ tài chính, kế toán và thực hiện việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định. Văn phòng luật sư Nguyên Thí đã mở các loại sổ sách theo quy định (Sổ theo dõi công văn đi/đến, Sổ theo vụ việc), đã thực hiện việc lưu hồ sơ vụ việc tư vấn, công văn đi/đến đầy đủ.

- Văn phòng luật sư Phong Phú có thuê kế toán làm việc theo vụ việc để thực hiện nghiệp vụ tài chính, kế toán, tuy nhiên chưaký hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật về lao động.

- Văn phòng luật sư Phước Linh có 03/6 vụ việc tư vấn pháp luật có thu phí (số tiền 3.000.000đ) nhưng không lập phiếu thu và không hạch toán vào doanh thu của Văn phòng, chưa mở sổ theo dõi lao động theo quy định của Thông tư số 17/2011/TT-BTP. Việc lưu trữ hồ sơ các vụ việc tham gia tố tụng chưa khoa học, khó theo dõi và tra cứu. 

- Văn phòng luật sư Nguyên Thí chưa mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư; chưa ký hợp đồng thuê kế toán để thực hiện nghiệp vụ tài chính, kế toán.

Nhìn chung, các Luật sư Trưởng Văn phòng đều đã tuân thủ, chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về hoạt động hành nghề của luật sư. Trong quá trình tổ chức và hoạt động, đã cơ bản tuân thủ các quy định của pháp luật về tổ chức, hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư và pháp luật có liên quan; tôn trọng và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp của luật sư.

Văn phòng luật sư là đối tượng thanh tra năm 2017 đã khắc phục được các sai sót, tồn tại được nêu trong Báo cáo số 2200/BC-STP ngày 08/11/2016 của Sở Tư pháp Quảng Bình về kết quả kiểm tra tình hình tổ chức và hoạt động các tổ chức hành nghề luật sư trên địa bàn tỉnh năm 2016.

- Tuy nhiên, trong hoạt động vẫn còn một số thiếu sót và vi phạm sau:

+ Chưa ký hợp đồng lao động đối với lao động làm việc cho tổ chức hành nghề luật sư theo quy định tại Điều 16... Bộ luật Lao động (Văn phòng luật sư Phong Phú).

+ Không lập phiếu thu và hạch toán vào doanh thu của Văn phòng các vụ việc tư vấn pháp luật có thu phí theo quy định tại Khoản 7 Điều 40 Luật Luật sư; chưa mở sổ theo dõi lao động theo quy định của Thông tư số 17/2011/TT-BTP. Việc lưu trữ hồ sơ các vụ việc tham gia tố tụng chưa khoa học, khó theo dõi và tra cứu (Văn phòng luật sư Phước Linh).

+ Chưa mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư của tổ chức hành nghề luật sư theo quy định của Điều 40 Luật Luật sư, vi phạm Điểm e khoản 3 Điều 7 Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 14/9/2013 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã; chưa ký hợp đồng thuê kế toán để thực hiện nghiệp vụ tài chính, kế toán (Văn phòng luật sư Nguyên Thí).

Nhìn chung, các tổ chức hành nghề luật sư đã cơ bản chấp hành nghiêm, đầy đủ các quy định của pháp luật về luật sư và pháp luật có liên quan trong quá trình tổ chức, hoạt động. Tồn tại, thiếu sót là nhỏ và không cơ bản, trừ việc không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư và không lập phiếu thu, hạch toán vào doanh thu của văn phòng các vụ việc tư vấn pháp luật có thu phí.

Nguyên nhân Văn phòng luật sư Nguyên Thí chưa mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư theo quy định của Điều 40 Luật Luật sư, là do từ 01/01/2016 đến 30/6/2017, Văn phòng thực hiện 11 vụ việc tư vấn pháp luật nhưng miễn phí, Văn phòng không phát sinh doanh thu. Văn phòng cam kết sẽ khắc phục trong thời gian đến.

Văn phòng luật sư Phước Linh có 03/6 vụ việc tư vấn pháp luật có thu phí (số tiền 3.000.000đ) nhưng chưa lập phiếu thu và hạch toán vào doanh thu của Văn phòng năm 2016, Văn phòng sẽ hạch toán bổ sung vào năm 2017.

I. KIẾN NGHỊ CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT:Không.

Đề nghị Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Toà án nhân dân tối cao ban hành Quy chế phối hợp để tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động hành nghề luật sư, trong đó có hoạt động tham gia tố tụng trên tất cả các lĩnh vực (dân sự, lao động, hôn nhân gia đình...) để có cơ sở cho các địa phương ban hành Quy chế phối hợp tại địa phương.

Đề nghị Liên đoàn Luật sư tiếp tục tăng cường giám sát luật sư, Đoàn luật sư trong việc tuân thủ pháp luật, tuân theo Điều lệ của Liên đoàn luật sư Việt Nam; giám sát việc tuân theo Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam.

- Đề nghị Đoàn Luật sư Quảng Bình tiếp tục hướng dẫn, giám sát và đôn đốc các tổ chức hành nghề luật sư mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp tại Công văn số 3103/BTP-BTTP ngày 14/7/2014 và hướng dẫn của Sở Tư pháp tại số 1054/STP-BTTP ngày 25/7/2014; thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về luật sư, lao động, thuế, tài chính, thống kê.

- Đề nghị Đoàn Luật sư Quảng Bình tăng cường hơn nữa vai trò tự quản của tổ chức xã hội- nghề nghiệp của luật sư trong hoạt động giám sát việc tuân theo pháp luật, quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư, đảm bảo sự tuân thủ pháp luật.

- Tăng cường phối hợp với Sở Tư pháp trong việc quản lý nhà nước về luật sư và hoạt động hành nghề luật sư trên địa bàn tỉnh theo Quy chế phối hợp số 1092/QCPH/STP-ĐLS ngày 28/12/2012 giữa Sở Tư pháp và Đoàn Luật sư.

- Tổ chức hành nghề luật sư có vi phạm cần nghiêm túc rút kinh nghiệm và kịp thời khắc phục các tồn tại, thiếu sót đã nêu.

- Tiếp tục chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về luật sư, tổ chức, hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư (về quyền, nghĩa vụ của luật sư, của tổ chức hành nghề luật sư; đạo đức hành nghề luật sư,...), pháp luật về thuế, tài chính, lao động hoạt động hành nghề luật sư. Không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động hành nghề luật sư để tạo uy tín, thu hút khách hàng, tăng thêm thu nhập cho luật sư.

- Thường xuyên phản ánh những khó khăn, vướng mắc với cơ quan quản lý nhà nước, Đoàn Luật sư tỉnh để kịp thời được hướng dẫn nhằm nâng cao chất lượng trong quá trình tổ chức và hoạt động hành nghề luật sư.

- Tiếp tục tăng cường bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng hành nghề cho đội ngũ luật sư, góp phần nâng cao vị thế uy tín trong hoạt động hành nghề, đặc biệt là với khách hàng.

Trên đây là Kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật về hoạt động của luật sư và tổ chức, hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư tại Văn phòng luật sư Phong Phú, Văn phòng luật sư Phước Linh và Văn phòng luật sư Nguyên Thí và một số kiến nghị. Sở Tư pháp yêu cầu tổ chức hành nghề luật sư là đối tượng thanh tra có vi phạm, khắc phục các sai sót nêu tại Mục A, Mục B của Kết luận này, báo cáo kết quả thực hiện Kết luận thanh tra cho Sở Tư pháp trước ngày 15/10/2017.

Kết luận số 1750/KL-STP ngày 29/9/2017

---