Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 5

  • Hôm nay 1236

  • Tổng 9.238.805

Công tác thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh Quảng Bình - những khó khăn, bất cập từ thực tiễn

Post date: 12/09/2017

Font size : A- A A+

Luật Xử lý vi phạm hành chính được Quốc hội khóa XIII kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 20/6/2012, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2013. Để triển khai thi hành Luật, Chính phủ đã ban hành hơn 82 Nghị định quy định chi tiết và Nghị định sửa đổi, bổ sung về xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC. Đây là lĩnh vực có phạm vi và đối tượng tác động rộng, liên quan trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động XLVPHC liên quan đến hơn 25 nhóm chủ thể có thẩm quyền xử phạt ở hơn 56 lĩnh vực quản lý khác nhau. Các hành vi vi phạm hành chính đã xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính của Nhà nước làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội. Do đó, công tác XLVPHC có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước nhằm duy trì trật tự, kỷ cương hành chính trong đời sống kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước, là cơ sở để đảm bảo công bằng xã hội và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Thực hiện Luật XLVPHC và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong những năm qua các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh đã tăng cường triển khai thi hành Luật, quan tâm công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về XLVPHC cho nhân dân trên địa bàn. Tùy theo từng đối tượng, địa bàn để có hình thức phổ biến phù hợp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu về XLVPHC cho đội ngũ tham mưu quản lý nhà nước về XLVPHC và những người có thẩm quyền XLVPHC, qua đó đã góp phần nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ XLVPHC, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật về XLVPHC, hạn chế những sai sót trong quá trình thực thi công vụ về XLVPHC; công tác kiểm tra, phối hợp thanh tra việc thi hành pháp luật về XLVPHC được các cấp, các ngành quan tâm nhằm thực hiện tốt hơn các quy định của pháp luật về XLVPHC. Các cơ quan có thẩm quyền đã thực hiện nhiều biện pháp nghiệp vụ, tuần tra, kiểm soát để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc trong việc phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật hành chính, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội địa phương, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Thông qua việc xử lý các hành vi phạm hành chính đã đóng góp nguồn thu rất đáng kể cho ngân sách địa phương.
Tổng kết thi hành Luật XLVPHC, các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện 176.599 vụ vi phạm hành chính, đã xử phạt 171.407 vụ/180.153 đối tượng vi phạm, chuyển bằng hình thức xử lý khác 296 vụ (chuyển truy cứu trách nhiệm hình sự 156 vụ và áp dụng biện pháp thay thế đối với người chưa thành niên 140 vụ); tổng số tiền phạt thu được 267.510.968.236 đồng, số tiền thu được từ thanh lý tang vật, phương tiện bị tịch thu 32.313.141.585 đồng. Trong đó, các sở, ngành thuộc tỉnh, UBND cấp huyện, UBND cấp xã đã phát hiện 20.675 vụ, đã xử phạt 20.158 vụ/21.162 đối tượng với tổng tiền phạt thu được 94.247.885.000 đồng, số tiền thu được từ bán thanh lý tang vật, phương tiện bị tịch thu 28.307.728.960 đồng; các cơ quan thuộc ngành dọc có thẩm quyền XLVPHC đóng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện 155.924 vụ, đã xử phạt 151.249 vụ/158.991 đối tượng với tổng tiền phạt thu được 173.263.083.235 đồng, số tiền thu được từ bán thanh lý tang vật, phương tiện bị tịch thu 4.005.412.625 đồng. Về áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, có 389 đối tượng bị lập hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính. Qua lập hồ sơ đề nghị, có 314 đối tượng bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, trong đó, giáo dục tại xã, phường, thị trấn 307 đối tượng, đưa vào Trường giáo dưỡng 04 đối tượng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc 02 đối tượng và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc 01 đối tượng. Về áp dụng biện pháp thay thế XLVPHC nhắc nhở đối với người chưa thành niên 140 trường hợp.
 Có thể nói, số vụ vi phạm pháp luật về hành chính trên địa bàn xảy ra còn nhiều. Các hành vi tập trung nhiều ở một số lĩnh vực như ANTT với các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, quản lý hành chính về trật tự xã hội, quản lý xuất, nhập cảnh, phòng cháy, chữa cháy và môi trường; trong lĩnh vực biên phòng với các hành vi như vận chuyển pháo, gỗ lậu, ma túy tổng hợp, vật liệu nổ qua biên giới; trong lĩnh vực hải quan với các hành vi như không tái xuất, tái nhập phương tiện vận tải đúng thời hạn, nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục phải có giấy phép mà không có giấy phép, khai không đúng các nội dung trên tờ khai hải quan, vi phạm quy định về lưu hồ sơ, chứng từ, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; trong lĩnh vực đất đai, xây dựng với các hành vi như lấn, chiếm đất, sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng công trình trái phép, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông; trong lĩnh vực công thương, các hành vi như: kinh doanh, vận chuyển hàng hóa nhập lậu, vi phạm về giá, nhãn mác hàng hóa và an toàn thực phẩm... Một số đối tượng chưa nhận thức được trách nhiệm trước những hành vi vi phạm do mình gây ra, do đó khi bị lực lượng chức năng phát hiện và xử lý hành chính thường tỏ thái độ không hợp tác, có các cử chỉ, lời nói mang tính chất lăng mạ, đe dọa người thi hành công vụ. Trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn một số đối tượng vi phạm khai thác thủy sản trái phép thường chống người thi hành công vụ, bỏ chạy khi bị phát hiện, phi tang tang vật vi phạm; trong chăn nuôi và thú y, việc vận chuyển, kinh doanh, buôn bán động vật, sản phẩm động vật ngày càng tinh vi, ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm chưa cao; trong quản lý bảo vệ rừng, quản lý lâm sản do lợi nhuận thu được từ việc buôn bán lâm sản rất cao nên các đối tượng vi phạm sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để qua mặt cơ quan chức năng, tình trạng vi phạm nhiều lần, tái phạm vẫn xảy ra, đặc biệt các đối tượng vi phạm thường tổ chức đông người tham gia để khi bị phát hiện sẳn sàng cản trở, chống trả lực lượng thi hành công vụ để tẩu tán tang vật, phương tiện vi phạm.
 Nguyên nhân chủ yếu do một số quy định của pháp luật chưa được tôn trọng và thực thi một cách nghiêm minh, ý thức tuân thủ pháp luật và ý thức chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính của một số đối tượng vi phạm chưa cao, nhất là đối với những trường hợp bị áp dụng hình thức phạt tiền. Một số đối tượng sau khi bị xử phạt cố tình lẩn tránh, trì hoãn thi hành quyết định xử phạt. Cơ sở vật chất, nguồn nhân lực và điều kiện đảm bảo cho công tác XLVPHC còn hạn chế, một số lĩnh vực lực lượng XLVPHC còn mỏng, việc phát hiện để xử lý vi phạm hành chính nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ trong một số lĩnh vực chưa nhiều do còn thiếu phương tiện, thiết bị kỹ thuật. Việc cưỡng chế thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính gặp khó khăn vì một số đối tượng chây ì, không có tài khoản cá nhân, một số không có nơi ở ổn định, là dân nghèo không có nghề nghiệp và thu nhập, tài sản của các đối tượng vi phạm cũng không có giá trị để kê biên. Việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm còn hạn chế. Việc quy định trích lại nguồn thu từ XLVPHC phục vụ trực tiếp cho các cá nhân, cơ quan có thẩm quyền XLVPHC chưa có nên phần nào khó khăn cho các cơ quan có thẩm quyền XLVPHC trong việc đầu tư phương tiện, thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác.  
Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính do TAND quyết định còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên chưa phát huy được hiệu quả. Trước đây, việc quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc do Hội đồng tư vấn đề xuất và Chủ tịch UBND cấp huyện ra quyết định. Hiện nay, theo Luật XLVPHC, thẩm quyền này do TAND cấp huyện quyết định. Quy định này đã tạo điều kiện cho đương sự, luật sư, người bào chữa được tham dự để bảo vệ quyền lợi của đương sự, bảo đảm dân chủ, khách quan, bảo đảm quyền con người, quyền tự do của cá nhân được Hiến pháp quy định và bảo vệ, phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, thủ tục qua khá nhiều bước, nhiều cơ quan như Công an xã, Công an huyện, Phòng Tư pháp, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội và TAND cấp huyện nên mất rất nhiều thời gian. Trong thời gian chờ có quyết định, người nghiện có hộ khẩu thường trú tại địa phương sẽ được gửi về gia đình quản lý, những người không rõ nơi cư trú phải đưa đến các cơ sở xã hội quản lý. Tuy nhiên, các địa phương chưa có nhà lưu giữ, thiếu cán bộ chuyên môn để xử lý cắt cơn nghiện nên việc quản lý, lưu giữ đối tượng rất khó. Các văn bản pháp luật có liên quan đến việc đưa đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc còn gặp nhiều khó khăn, chưa đồng bộ và thiếu khả thi trong quá trình triển khai thực hiện như muốn đưa đối tượng đi cai nghiện bắt buộc phải xác định tình trạng nghiện rồi tiến hành xử phạt hành chính, sau đó đưa về giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Nếu tái nghiện thì mới đưa đi cai nghiện bắt buộc. Trong khi đó, việc xác định tình trạng nghiện trên thực tế khó thực hiện vì theo Nghị định 221/2013/NĐ-CP, thẩm quyền xét nghiệm là y sỹ, bác sỹ có chứng chỉ hành nghề và phải tham gia tập huấn về cai nghiện tại cộng đồng (nhiều địa phương của tỉnh y, bác sỹ chưa có chứng chỉ này).
Bên cạnh đó, quá trình thực hiện còn có một số khó khăn, vướng mắc từ chính các quy định của pháp luật trong XLVPHC. Một số hành vi vi phạm, ranh giới giữa XLVPHC hoặc để chuyển hóa xử lý hình sự chưa thật rõ nét nên đôi lúc còn lúng túng trong thực hiện. Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn và đảm bảo XLVPHC như tạm giữ người vi phạm hành chính với thời hạn theo quy định còn quá ngắn nên nhiều trường hợp lực lượng thi hành công vụ không đủ thời gian xác minh các thông tin cần thiết để áp dụng các biện pháp khác hoặc để có hướng giải quyết, như tra cứu tiền án, tiền sự để quyết định XLVPHC hay chuyển hồ sơ đến Cơ quan điều tra đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhất là đối với địa bàn các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới... 
Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý XLVPHC tại địa phương, thiết nghĩ các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác thi hành pháp luật về XLVPHC; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật XLVPHC và các văn bản pháp luật có liên quan bằng các hình thức, biện pháp thích hợp để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về XLVPHC trong cơ quan, đơn vị, địa phương nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ XLVPHC cho các cá nhân có thẩm quyền XLVPHC. Qua thực tiễn thi hành, tiếp tục phát hiện những điểm bất cập của hệ thống văn bản pháp luật về XLVPHC để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật về XLVPHC ngày càng hoàn thiện, thống nhất, có tính khả thi cao trong thực tiễn. Các cơ quan có thẩm quyền tăng cường nguồn nhân lực, đầu tư các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ cho công tác thi hành pháp luật về XLVPHC, đặc biệt là đầu tư công nghệ thông tin trong công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong thi hành pháp luật về XLVPHC.
Bên cạnh đó, các cấp, các ngành cần tăng cường phối hợp trong công tác XLVPHC để kịp thời xử lý các hành vi vi phạm. Trong đó, quan tâm phối hợp trong việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính giữa các đơn vị cấp huyện như Công an, Tòa án, Tư pháp, Lao động, Thương binh và Xã hội để nâng cao hơn nữa hiệu quả áp dụng các biện pháp xử lý hành chính trên địa bàn. Các chủ thể có thẩm quyền XLVPHC và áp dụngbiện pháp xử lý hành chính tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm hành chính đảm bảo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo luật định.
Về điều tiết khoản thu từ XLVPHC, trước đây, trong một số lĩnh vực như an ninh, trật tự, Chính phủ quy định tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính phải nộp vào ngân sách nhà nước và được trích lại 30% để cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính sử dụng vào mục đích như quản lý, xử lý tang vật, phương tiện bị tịch thu sung quỹ nhà nước do vi phạm hành chính; chi phí điều tra, xác minh, tạm giữ; chi phí mua tin (nếu có); chi phí bồi dưỡng làm thêm giờ; chi khen thưởng cho tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác xử phạt vi phạm hành chính; mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác phát hiện và xử lý vi phạm và các khoản chi khác có liên quan trực tiếp đến việc xử phạt vi phạm hành chính. Hoặc trong lĩnh vực môi trường, cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật  được sử dụng 70 % tổng số tiền thu phạt vi phạm hành chính để chi cho công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, XLVPHC, công khai thông tin về tình hình ô nhiễm và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Một số lĩnh vực khác cũng thường quy định trích lại từ 30 đến 50% tiền thu từ XLVPHC để phục vụ trực tiếp cho công tác này của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền XLVPHC. Luật XLVPHC không quy định mức trích cụ thể mà quy định tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính điều tiết 100% cho ngân sách địa phương; HĐND cấp tỉnh quyết định việc điều tiết khoản thu phạt vi phạm hành chính giữa các cấp ngân sách địa phương, riêng lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, việc điều tiết tiền thu phạt thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Do đó, đề nghị Chính phủ sớm quy định tỷ lệ điều tiết khoản thu từ xử phạt vi phạm hành chính cho các cơ quan có thẩm quyền XLVPHC nhằm bảo đảm cho hoạt động của lực lượng xử phạt vi phạm hành chính.

Hồng Luyến

 

More