1. Tất cả sự kiện, thông tin hộ tịch trong nước được đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã, không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính
Nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, thực hiện chủ trương chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, tạo điều kiện thuận lợi nhất - lấy người dân làm trung tâm, Điều 8 Luật Hộ tịch quy định Ủy ban nhân dân cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch quy định tại Điều 4 của Luật.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch; căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn và giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài. Cơ quan đại diện đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch quy định tại Điều 4 cho công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài. 
Theo quy định mới, người dân có thể yêu cầu đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch tại bất kỳ Ủy ban nhân dân cấp xã nào mà không phụ thuộc nơi cư trú hoặc địa giới hành chính. Quy định này tạo thuận lợi cho người dân trong điều kiện nhu cầu học tập, lao động, cư trú ngày càng linh hoạt, đặc biệt đối với người lao động, sinh viên, người làm việc xa quê hoặc thường xuyên di chuyển.
2. Đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục đăng ký hộ tịch theo hướng tăng cường đăng ký trực tuyến, liên thông dữ liệu, giảm giấy tờ, xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ động khai thác, chia sẻ và sử dụng dữ liệu đã có để giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho người dân
Thứ nhất, Luật Hộ tịch năm 2026 quy định 10 thủ tục đăng ký hộ tịch, giao Chính phủ quy định 7 thủ tục đăng ký hộ tịch, giảm 22 thủ tục hành chính so với Luật Hộ tịch năm 2014. Luật chỉ quy định thẩm quyền, đối tượng, phạm vi của từng thủ tục đăng ký hộ tịch, bao quát các trường hợp thông thường, đặc biệt, đăng ký hộ tịch trong nước và có yếu tố nước ngoài, đăng ký hộ tịch cho đối tượng yếu thế. Các quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự, thủ tục đăng ký hộ tịch - là những nội dung dễ thay đổi, biến động - được giao Chính phủ quy định chi tiết; giấy tờ, thông tin đã khai thác được trong các cơ sở dữ liệu thì cơ quan đăng ký hộ tịch phải chủ động khai thác, người dân không phải nộp, xuất trình hoặc cung cấp lại.
Thứ hai, dù thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ, Luật vẫn quy định các phương thức thực hiện truyền thống như nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền, gửi hồ sơ qua hệ thống dịch vụ bưu chính. Việc quy định nhiều phương thức nhằm để người dân có nhiều cơ hội lựa chọn và bảo đảm thực hiện quyền của mình tốt nhất, nhất là đối với một bộ phận người dân còn khó khăn về internet, điều kiện tiếp cận hoặc kỹ năng số còn hạn chế.
Luật giao Chính phủ quy định chi tiết về đăng ký hộ tịch trực tuyến theo hướng bảo đảm thực hiện đăng ký hộ tịch trực tuyến đối với tất cả các thủ tục, trực tuyến toàn trình đối với hầu hết các thủ tục, trừ thủ tục đăng ký kết hôn, giám hộ - là việc hộ tịch có điều kiện, cần thể hiện rõ sự tự nguyện, khả năng đáp ứng của các bên. Theo Điều 10, người yêu cầu đăng ký hộ tịch có quyền lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp. Đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử được trả kết quả là bản giấy và bản điện tử; các thủ tục khác được trả kết quả là bản điện tử, bản giấy chỉ trả khi có yêu cầu. Riêng Giấy chứng nhận kết hôn được nhận trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch.
Thứ ba, Luật tăng cường liên thông thủ tục đăng ký hộ tịch với các thủ tục liên quan, bảo đảm người dân chỉ cung cấp thông tin một lần. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan, phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu; không yêu cầu người dân nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ là thành phần hồ sơ, trừ trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác (khoản 6, 7 Điều 3).
Thứ tư, Luật quy định Sổ hộ tịch gồm Sổ hộ tịch giấy và Sổ hộ tịch điện tử, được lưu trữ vĩnh viễn để xác nhận, ghi hoặc cập nhật sự kiện, thông tin hộ tịch. Sổ hộ tịch điện tử được lập đối với tất cả các loại việc hộ tịch và chỉ lập Sổ hộ tịch giấy đối với việc đăng ký kết hôn. Giấy tờ hộ tịch gồm Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử, văn bản xác nhận hộ tịch. Việc cấp giấy tờ hộ tịch được giao Chính phủ quy định theo hướng tất cả giấy tờ hộ tịch đều cấp bản điện tử; chỉ mặc nhiên cấp bản giấy đối với Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử; các loại việc khác cấp bản giấy khi người dân có yêu cầu.

3. Chuyển từ phương thức “quản lý thụ động” sang “phục vụ chủ động”, với các quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động
Luật bổ sung cơ chế đăng ký khai sinh, khai tử chủ động, đánh dấu bước chuyển từ phương thức “người dân tìm đến cơ quan nhà nước” sang “cơ quan nhà nước chủ động phục vụ người dân”. Khi dữ liệu từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử và đã có đầy đủ thông tin cần thiết, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ em được sinh tại cơ sở y tế và đăng ký khai tử đối với trường hợp tử vong tại cơ sở y tế.
Trường hợp chưa đủ điều kiện thực hiện theo cơ chế chủ động do thiếu hoặc chưa cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết, người có trách nhiệm đăng ký vẫn thực hiện thủ tục theo các phương thức thông thường và trong thời hạn do pháp luật quy định. Cơ chế này góp phần bảo đảm đăng ký kịp thời, đầy đủ các sự kiện hộ tịch, giảm gánh nặng thủ tục cho người dân, nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu, đồng thời vẫn bảo đảm trách nhiệm đăng ký của cá nhân. 
Luật giao Chính phủ quy định trình tự, thủ tục và lộ trình thực hiện, bảo đảm thống nhất trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/01/2031.
4. Cơ sở dữ liệu hộ tịch được xác định là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng tập trung, thống nhất, kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác
Điều 24 Luật Hộ tịch quy định Cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương, do Bộ Tư pháp quản lý. Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm mở rộng, nâng cấp, phát triển, kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác; bảo đảm quyền khai thác thông tin theo quy định; lưu trữ đầy đủ thông tin hộ tịch của cá nhân; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền mới được tiếp cận, khai thác.
Luật giao Chính phủ quy định chi tiết việc cập nhật, thu thập, làm sạch dữ liệu hộ tịch lịch sử, dữ liệu hộ tịch đã được số hóa trước đây; phương thức, trình tự, thủ tục khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch để cấp bản sao giấy tờ hộ tịch, xác nhận thông tin hộ tịch, xác nhận tình trạng hôn nhân.
Thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch gồm bản quét hoặc bản chụp trang Sổ hộ tịch giấy, giấy tờ hộ tịch tương ứng đối với thông tin hộ tịch được số hóa, chuẩn hóa, thu thập theo quy định và các thông tin hộ tịch của cá nhân được xác lập, cập nhật khi đăng ký hộ tịch; đồng thời quy định các nguồn xác lập thông tin cho Cơ sở dữ liệu hộ tịch (Điều 25). Việc khai thác thông tin được quy định chặt chẽ; các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác chỉ được khai thác nếu có sự đồng ý của cá nhân là chủ thể của thông tin, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

5. Tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền nhân thân của cá nhân, giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn
Luật bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam để bảo đảm phù hợp với Luật Căn cước.
Luật bổ sung quy định về giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử; xác định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân. Mọi thông tin trong hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu khác của cá nhân về họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; nơi sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; số định danh cá nhân; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với thông tin khai sinh của người đó. Điều 9 của Luật quy định dữ liệu hộ tịch điện tử, bao gồm bản điện tử giấy tờ hộ tịch và dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch, có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Việc khẳng định thông tin khai sinh là nguồn dữ liệu gốc, có giá trị pháp lý cao nhất là căn cứ đối chiếu, chuẩn hóa và đồng bộ các thông tin trong các cơ sở dữ liệu khác, góp phần bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung.
Luật đồng thời bổ sung đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến tài sản của người được giám hộ theo hướng không phụ thuộc nơi cư trú (khoản 2 Điều 17); cho phép thay đổi thông tin về quê quán trong nội dung đăng ký khai sinh của người thành niên theo yêu cầu của người đó hoặc của con chưa thành niên theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ (Điều 19). Đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam, người còn lại là công dân nước ngoài, nếu cha, mẹ thỏa thuận lựa chọn quốc tịch Việt Nam tại thời điểm ghi vào Sổ hộ tịch việc khai sinh thì cũng được tiếp nhận, giải quyết (điểm b khoản 1 Điều 21).
Những nội dung mới của Luật Hộ tịch năm 2026 cho thấy sự chuyển đổi rõ nét trong phương thức đăng ký, quản lý hộ tịch, từ việc tạo thuận lợi về thẩm quyền, phương thức thực hiện thủ tục đến tăng cường khai thác, liên thông dữ liệu và chủ động phục vụ người dân, hướng tới phương thức đăng ký, quản lý hộ tịch hiện đại, số hóa, liên thông và phục vụ.
                                                                                                                                                                          PHÒNG HCTP&BTTP