1. Ngày 13/3/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 27/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Đo đạc và bản đồ
Theo đó, Nghị định số 27/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Đo đạc và bản đồ về hệ thống số liệu các mạng lưới đo đạc quốc gia; cập nhật cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia và hệ thống bản đồ địa hình quốc gia; xây dựng, vận hành, bảo trì và bảo vệ công trình hạ tầng đo đạc; lưu trữ, bảo mật, cung cấp, trao đổi, khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ; xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia; giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ; chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ. Điểm nổi bật của Nghị định này là để được cấp chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ, các cá nhân phải tham gia thi sát hạch với nội dung được thể hiện dưới dạng đề thi trắc nghiệm gồm 40 câu hỏi, cụ thể: 24 câu hỏi về kinh nghiệm nghề nghiệp và 16 câu hỏi về kiến thức pháp luật liên quan được lấy ngẫu nhiên từ ngân hàng câu hỏi trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý chuyên ngành về đo đạc và bản đồ thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường; thời gian làm bài là 45 phút. Cá nhân đạt từ 80/100 điểm trở lên thì mới đạt yêu cầu xét cấp chứng chỉ hành nghề. Riêng cá nhân được miễn sát hạch một trong hai phần thi thì kết quả sát hạch phần còn lại phải đạt 80% trở lên số điểm tối đa của phần sát hạch.Việc sát hạch kinh nghiệm nghề nghiệp được thực hiện cho từng nội dung hành nghề theo Danh mục quy định tại Điều 42 Nghị định này.Việc sát hạch kiến thức pháp luật chỉ thực hiện một lần trong kỳ sát hạch.
Nghị định số 27/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2019.
2. Ngày 20/3/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 28/2019/NĐ-CP quy định về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Quân đội nhân dân
Theo đó, Nghị định số 28/2019/NĐ-CP hướng dẫn áp dụng pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo như sau: Áp dụng pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Quân đội nhân dân thực hiện theo Điều 3 Luật Tố cáo năm 2018; tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của quân nhân dự bị thực hiện nhiệm vụ trong thời gian tập trung huấn luyện, diễn tập hoặc kiểm tra tình trạng sẵn sàng động viên, chiến đấu được áp dụng theo Luật Tố cáo và Nghị định số 28/2019/NĐ-CP; các quy định về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Quân đội nhân dân không được quy định trong Nghị định này thì thực hiện theo Luật Tố cáo và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.
Nghị định số 28/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 05/5/2019.
3. Ngày 20/3/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2019/NĐ-CP hướng dẫn Khoản 3 Điều 54 Bộ luật lao động về việc cấp phép hoạt động cho thuê lại lao động, việc ký quỹ và danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động.
Theo đó, Nghị định số 29/2019/NĐ-CP hướng dẫn về việc cấp phép hoạt động cho thuê lại lao động, việc ký quỹ và danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động với một số nội dung mới nổi bật sau đây: Thời hạn của Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động (gọi tắt là Giấy phép) tối đa là 60 tháng (tăng 24 tháng so với quy định hiện hành); Giấy phép được gia hạn nhiều lần, mỗi lần gia hạn tối đa là 60 tháng thay vì chỉ được gia hạn không quá 02 lần, mỗi lần gia hạn không quá 24 tháng như hiện nay; thời hạn Giấy phép được cấp lại bằng thời hạn còn lại của Giấy phép đã được cấp trước đó. Đồng thời, bãi bỏ 02 điều kiện để doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động: điều kiện về vốn pháp định và điều kiện về địa điểm đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp.
Nghị định số 29/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/5/2019.
4. Ngày 28/3/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 30/2019/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 99/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở
Nghị định số 30/2019/NĐ-CP bổ sung quy định mới về thời hạn thuê nhà ở cũ thuộc sở hữu Nhà nước. Cụ thể, thời hạn hợp đồng thuê nhà ở cũ là 05 năm, tính từ ngày ký kết hợp đồng thuê nhà ở, trừ trường hợp người thuê có nhu cầu thuê thời hạn ngắn hơn. Khi hết thời hạn thuê nhà ở mà bên thuê vẫn đủ điều kiện thuê nhà ở và có nhu cầu tiếp tục thuê nhà ở đó thì được gia hạn hợp đồng thuê nhà ở bằng với thời hạn thuê nhà trước đó, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, Nghị định số 30/2019/NĐ-CP còn bổ sung Điều 57a vào sau Điều 57 của Nghị định số 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn cách xác định thời điểm bố trí sử dụng nhà ở cũ thuộc sở hữu Nhà nước trong các trường hợp: trường hợp người đang thực tế sử dụng nhà ở, có hợp đồng thuê nhà và có tên trong hợp đồng thuê nhà ở; trường hợp đang thực tế sử dụng nhà ở, không có hợp đồng thuê nhà nhưng có tên trong văn bản bố trí sử dụng…
Nghị định số 30/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2019.
5. Ngày 10/04/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 31/2019/NĐ-CP về việc quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo.
Theo đó, Nghị định số 31/2019/NĐ-CP quy định cụ thể 03 hình thức xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền giải quyết tố cáo đó là khiển trách, cảnh cáo và cách chức. Riêng đối với hình thức kỷ luật cao nhất là cách chức thì áp dụng đối với người có thẩm quyền giải quyết tố cáo khi có một trong các hành vi vi phạm pháp luật sau đây: Cố ý không giải quyết hoặc cố ý giải quyết tố cáo trái pháp luật gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội; cố ý bỏ qua các bằng chứng, bỏ lọt các thông tin, tài liệu, làm mất hoặc làm sai lệch hồ sơ vụ việc; bao che cho người bị tố cáo. Đặc biệt, cán bộ, công chức có thẩm quyền không áp dụng các biện pháp bảo vệ cần thiết đối với người tố cáo làm người tố cáo bị trả thù, trù dập dẫn đến thương tật hoặc tổn hại sức khỏe với tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc bị chết sẽ bị cách chức. Ngoài ra, Nghị định này còn đưa ra các tiêu chí xác định vụ việc tố cáo phức tạp là các vụ việc có 01 trong các tiêu chí sau: có từ 02 nội dung phải xác minh trở lên; có nhiều người cùng tố cáo về một nội dung hoặc tố cáo có liên quan đến quyền và lợi ích của nhiều người… Nếu có từ 02 tiêu chí xác định vụ việc phức tạp thì được coi là vụ việc đặc biệt phức tạp.
Nghị định số 31/2019/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 28/05/2019.
6. Ngày 18/3/2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 03/2019/TT-BGDĐT về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi trung học phổ thông quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 04/2017/TT-BGDĐT ngày 25/01/2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 04/2018/TT-BGDĐT ngày 28/02/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Theo Thông tư số 03/2019/TT-BGDĐT, căn cứ yêu cầu của đề thi, mỗi Tổ ra đề thi có trách nhiệm soạn thảo, thẩm định, tinh chỉnh đề thi, đáp án, hướng dẫn chấm thi (chính thức và dự bị) cho một bài thi/môn thi. Riêng đối với đề thi trắc nghiệm, Ngân hàng câu hỏi thi theo hướng chuẩn hóa được xây dựng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là nguồn tham khảo quan trọng để soạn thảo đề thi theo quy trình sau: Chủ tịch Hội đồng ra đề thi giao cho một thư ký vòng trong của Hội đồng dùng phần mềm chuyên dụng rút ngẫu nhiên các câu hỏi thi trắc nghiệm từ Ngân hàng câu hỏi thi và chuyển cho các Trưởng môn đề thi;…Sau khi soạn thảo, thẩm định, tinh chỉnh, các đề thi được tổ chức phản biện độc lập. Các cán bộ phản biện đề thi có trách nhiệm đọc, giải đề và đánh giá đề thi theo các yêu cầu quy định tại Điều 15 của Quy chế ban hành theo Thông tư này; đề xuất phương án chỉnh lý, sửa chữa đề thi nếu thấy cần thiết. Ý kiến đánh giá của các cán bộ phản biện đề thi là một căn cứ để Chủ tịch Hội đồng ra đề thi tham khảo trong việc quyết định duyệt đề thi.
Thông tư số 03/2019/TT-BGDĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 03/05/2019.
7. Ngày 29/03/2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành Thông tư số 05/2019/TT-BKHĐT hướng dẫn hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thông tư số 05/2019/TT-BKHĐT hướng dẫn việc đào tạo khởi sự kinh doanh, quản trị kinh doanh, đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp nhỏ và vừa; tổ chức thực hiện chương trình đào tạo trực tuyến, chương trình đào tạo trên phương tiện thông tin đại chúng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, ngân sách Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% học phí khóa đào tạo khởi sự kinh doanh, quản trị kinh doanh đối với các đối tượng sau: Học viên của doanh nghiệp nhỏ và vừa có trụ sở tại địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; học viên của doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ. Mặt khác, ngân sách Nhà nước cũng sẽ hỗ trợ tối thiểu 50% tổng chi phí tổ chức một khóa đào tạo về khởi sự kinh doanh, quản trị kinh doanh. Nếu không có điều kiện tham gia đào tạo trực tiếp, học viên có thể tham gia chương trình đào tạo trực tuyến, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng. Người lao động hoặc cán bộ quản lý của doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được cung cấp tài khoản để tham gia học tập tại Hệ thống đào tạo trực tuyến trên nền tảng Web hoặc trên thiết bị di động thông minh. Ngoài ra, Thông tư còn quy định về việc bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; quản lý hoạt động đào tạo…
Thông tư số 05/2019/TT-BKHĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 12/05/2019.
8. Ngày 12/04/2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT về việc quy định Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên.
Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT quy định quy tắc ứng xử riêng trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, áp dụng đối với từng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, người học, cha mẹ người học trong cơ sở giáo dục, đáng chú ý như: Giáo viên cần tích cực phòng, chống bạo lực học đường; không định kiến, bạo hành, xâm hại; không thờ ơ, né tránh hoặc che dấu hành vi vi phạm của người học. Học sinh không bịa đặt thông tin; không xúc phạm tinh thần, danh dự, nhân phẩm, bạo lực; giúp đỡ và tôn trọng sự khác biệt; không nói tục, chửi bậy, miệt thị, xúc phạm, gây mất đoàn kết… Thông tư này áp dụng đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, người học, cha mẹ người học trong các cơ sở giáo dục, gồm: Nhà trẻ, nhóm trẻ độc lập, trường, lớp mẫu giáo độc lập, trường mầm non (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục mầm non); trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học, trường chuyên, trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường dự bị đại học, trường năng khiếu, trường dành cho người khuyết tật (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục phổ thông); cơ sở giáo dục thường xuyên và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 28/05/2019.
9. Ngày 15/03/2019, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 02/2019/TT-BTP về việc quy định nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng bắt buộc về chuyên môn, nghiệp vụ của luật sư.
Theo Thông tư số 02/2019/TT-BTP, những người sau đây được miễn nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng trong năm: Luật sư đang làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; nữ luật sư có con dưới 12 tháng tuổi được miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng trong năm; Luật sư từ đủ 70 tuổi trở lên và có trên 20 năm hành nghề luật sư. Đồng thời, Luật sư được tính quy đổi thời gian tham gia bồi dưỡng trong năm đó khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: viết bài nghiên cứu pháp luật được đăng trên các tạp chí chuyên ngành luật trong nước hoặc nước ngoài; viết sách, giáo trình được xuất bản về đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư hoặc kỹ năng hành nghề luật sư; tham gia và hoàn thành khóa bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về luật sư và hành nghề luật sư ở nước ngoài…Đối với Luật sư có hành vi vi phạm nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu một trong các hình thức kỷ luật sau đây: khiển trách; cảnh cáo; tạm đình chỉ tư cách thành viên Đoàn Luật sư từ 06 - 24 tháng.
Thông tư số 02/2019/TT-BTP có hiệu lực thi hành từ ngày 05/05/2019.
10. Ngày 28/3/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 16/2019/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe ô tô tham gia giao thông và xe ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu
Theo đó, lộ trình áp dụng các mức tiêu chuẩn khí thải đối với xe ô tô tham gia giao thông là: ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức và ô tô lắp động cơ cháy do nén tham gia giao thông sản xuất trước năm 1999 được tiếp tục áp dụng mức 1; ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức và ô tô lắp động cơ cháy do nén tham gia giao thông sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2008 áp dụng mức 2 từ ngày 01/01/2021; ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức và ô tô lắp động cơ cháy do nén tham gia giao thông sản xuất sau năm 2008 áp dụng mức 2 từ ngày 01/01/2020. Bên cạnh đó, ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức, động cơ cháy do nén đã qua sử dụng nhập khẩu áp dụng mức 4 kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực.
Quyết định số 16/2019/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2019 và bãi bỏ điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 6; Điều 7 của Quyết định số 249/2005/QĐ-TTg ngày 10/10/2005 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.
11. Ngày 26/3/2019, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 08/2019/TT-BCA về Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công an.
Theo Thông tư số 08/2019/TT-BCA quy định, Danh mục bao gồm 31 sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn; đơn cử như sau: Súng bắn lưới; súng điện đa năng (điện tử, đạn điện...); đạn cao su 9,5 mm; lựu đạn khói; lưu đạn khói cay; quả khói; quả rít khói màu; quả cay khói nổ; quả nổ nghiệp vụ; dùi cui điện; gậy chỉ huy giao thông; lá chắn điện; áo giáp chống đạn cấp III; áo phao chống đạn cấp I, cấp II, cấp III; áo giáp chống đâm; bình chữa cháy xách tay; bình chữa cháy có bánh xe; lựu đạn khói cay đa năng; lựu đạn khói màu đa năng…
Thông tư số 08/2019/TT-BCA có hiệu lực thi hành từ ngày 10/5/2019.
12. Ngày 18/3/2019, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 16/2019/TT-BTC hướng dẫn quản lý, sử dụng kinh phí được trích để thực hiện chế độ ưu tiên đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Kiểm toán nhà nước.
Theo Thông tư số 16/2019/TT-BTC, Kiểm toán nhà nước sử dụng số kinh phí được trích để chi cho các nội dung sau: chi khuyến khích, thưởng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Kiểm toán nhà nước không vượt quá 0,8 lần mức lương do Nhà nước quy định, gồm: lương ngạch bậc, chức vụ và các khoản phụ cấp; đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường năng lực hoạt động của ngành, đơn cử như: chi tăng cường đầu tư xây dựng trụ sở làm việc của Kiểm toán nhà nước; chi sửa chữa, bảo trì, cơ sở vật chất; chi mua sắm, sửa chữa, bảo dưỡng, bảo trì tài sản, máy móc phục vụ công tác kiểm toán; bổ sung chi đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao nghiệp vụ, tổ chức các đoàn đi học tập kinh nghiệm trong và ngoài nước của kiểm toán viên, cán bộ, công chức và người lao động thuộc Kiểm toán nhà nước; bổ sung chi các hoạt động nghiệp vụ phục vụ cho công tác kiểm toán; chi trả tiền dịch vụ cung cấp thông tin phục vụ hoạt động kiểm toán;...
Thông tư số 16/2019/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 10/5/2019.
13. Ngày 11/3/2019, Bộ Giao thông Vận tải đã ban hành Thông tư số 10/2019/TT-BGTVT quy định về phòng, chống thiên tai trong lĩnh vực hàng hải.
Theo đó, Thông tư số 10/2019/TT-BGTVT yêu cầu về thời gian báo cáo công tác chuẩn bị phòng, chống thiên tai, tình trạng tàu thuyền trong khu vực trước khi thiên tai xảy ra được quy định như sau: các đơn vị, doanh nghiệp hàng hải trong khu vực phải gửi báo cáo cho Cảng vụ hàng hải trước 60 giờ (quy định hiện hành là trước 24 giờ); các Cảng vụ hàng hải tổng hợp các công việc triển khai, gửi báo cáo về Cục Hàng hải Việt Nam trước 48 giờ (quy định hiện hành là trước 12 giờ); các Cảng vụ hàng hải báo cáo Cục hàng hải Việt Nam việc hoàn thành công tác triển khai trước 24 giờ; các Cảng vụ hàng hải báo cáo Cục hàng hải Việt Nam số lượng tàu thuyền thay đổi trong vùng nước cảng biển và các công việc phát sinh khác trước 12 giờ.
Thông tư số 10/2019/TT-BGTVT có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2019, bãi bỏ Thông tư số 29/2010/TT-BGTVT ngày 30/9/2010.
14. Ngày 15/3/2019, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 13/2019/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 180/2015/TT-BTC hướng dẫn đăng ký giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch cho chứng khoán chưa niêm yết.
Theo đó, Thông tư số 13/2019/TT-BTC bổ sung 02 trường hợp chứng khoán bị huỷ đăng ký giao dịch trên sàn UpCom (nâng tổng số lên thành 06 trường hợp), bao gồm: Doanh nghiệp cổ phần hóa theo phương thức chào bán chứng khoán ra công chúng, đã đăng ký giao dịch trên sàn Upcom và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp sẽ bị hủy đăng ký giao dịch sau 01 năm kể từ ngày không đáp ứng điều kiện về vốn hoặc cổ đông theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 25 Luật Chứng khoán hoặc cả hai điều kiện trên; Doanh nghiệp cổ phần hóa đã đăng ký giao dịch trên sàn Upcom và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký Doanh nghiệp trước ngày 01/5/2019 sẽ bị hủy đăng ký giao dịch trong vòng 01 năm kể từ ngày 01/5/2019 nếu không đáp ứng điều kiện về vốn hoặc cổ đông theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 6 Thông tư 180/2015/TT-BTC.
Thông tư số 13/2019/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2019.

Hồng Luyến