Đầu tháng 4/2014, đánh dấu một bước mốc quan trọng trong công tác cải cách TTHC của Chính phủ nói chung và của tỉnh Quảng Bình nói riêng theo Nghị định số 48/2013/NĐ/CP và Chỉ thị số 06/CT-UBND ngày 25/3/2014 của UBND tỉnh Quảng Bình, UBND huyện Quảng Trạch đã tiến hành chuyển giao nhiệm vụ kiểm soát TTHC từ Phòng Nội vụ sang Phòng Tư pháp. Đây là nhiệm vụ mới, khó khăn và thách thức nhưng rất quan trọng, khẳng định trách nhiệm, vai trò, vị thế của ngành Tư pháp trong công tác cải cách TTHC và quản lý nhà nước về hoạt động kiểm soát TTHC.

Ngay sau khi tiếp nhận bàn giao, Phòng Tư pháp là cơ quan chủ trì, làm đầu mối đã chủ động, sớm nắm bắt đầy đủ các quy định và kịp thời tham mưu cho UBND huyện duy trì thường xuyên hoạt động kiểm soát TTHC, kịp thời củng cố tổ chức và phân công cán bộ đầu mối phụ trách công tác kiểm soát TTHC ở các phòng, ban, đơn vị, UBND cấp xã; đảm bảo các nguồn lực để đẩy mạnh hoạt động kiểm soát TTHC. Vì vậy, mặc dù có sự thay đổi, chuyển giao tổ chức, chức năng, nhiệm vụ nhưng hoạt động kiểm soát TTHC trên địa bàn huyện được tăng cường và đã đi vào nề nếp, đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, tạo tiền đề cho những năm tới tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ đặt ra.

 Trước hết, Phòng Tư pháp đã bám sát các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của UBND tỉnh và Sở Tư pháp về công tác kiểm soát TTHC để tham mưu cho UBND huyện xây dựng Kế hoạch và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các phòng ban, UBND các xã triển khai thực hiện Chỉ thị số 06/CT – UBND ngày 25/3/2014 của UBND tỉnh, Quy chế công bố, công khai thủ tục hành chính, Quy chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính và việc thực hiện quy định hành chính và các Chương trình, Kế hoạch, văn bản quy phạm pháp luật quy định về TTHC của UBND tỉnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Ngay từ đầu năm 2015, Phòng Tư pháp đã tham mưu cho UBND huyện ban hành Quyết định số 243/QĐ-UBND ngày 26/01/2015 về việc triển khai Kế hoạch hoạt động kiểm soát TTHC trên địa bàn và Công văn chỉ đạo, hướng dẫn các phòng, ban, đơn vị, UBND các xã thực hiện nghiêm túc hoạt động kiểm soát TTHC.

Cùng với việc triển khai các văn bản, chỉ đạo, hướng dẫn, công tác truyền thông, tập huấn, hỗ trợ hoạt động kiểm soát TTHC được UBND huyện triển khai thực hiện. Trong năm 2015 đã tổ chức 02 hội nghị, với hơn 240 lượt người tham gia nhằm quán triệt, phổ biến các quy định pháp luật và tập huấn nghiệp vụ kiểm soát TTHC cho lãnh đạo và cán bộ đầu mối phụ trách kiểm soát TTHC ở các cơ quan, đơn vị, địa phương, đồng thời chỉ đạo các phòng ban, UBND các xã đẩy mạnh việc tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật về kiểm soát TTHC, cải cách hành chính góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, nhân dân về vai trò, ý nghĩa và trách nhiệm thực hiện công tác kiểm soát TTHC.

Để phục vụ nhu cầu tra cứu của cá nhân, tổ chức, trên cơ sở các TTHC áp dụng tại cấp huyện, cấp xã đã được UBND tỉnh công bố, Phòng Tư pháp đã tham mưu UBND huyện chỉ đạo các phòng, ban, đơn vị chuyên môn cấp huyện, UBND cấp xã thực hiện nghiêm túc việc niêm yết công khai bộ TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết tại các phòng, đơn vị trực tiếp giải quyết TTHC và Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND cấp xã theo quy định về công bố, công khai TTHC và đăng tải trên trang thông tin điện tử của huyện.

Việc giải quyết TTHC, cung cấp dịch vụ công trên địa bàn huyện đã có những chuyển biến rõ rệt, ngày càng phục vụ tốt hơn các yêu cầu giải quyết TTHC của cá nhân, tổ chức. Tình trạng hồ sơ giải quyết chậm trễ giảm hẳn so với những năm trước đây, thái độ phục vụ nhân dân của cán bộ, công chức, viên chức tận tình, chuyên nghiệp hơn. Trong năm 2015, toàn huyện đã tiếp nhận 108.242 hồ sơ TTHC trên tất cả các lĩnh vực, trong đó tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng thời hạn quy định 106.030 hồ sơ, đạt 97,95%, tỷ lệ hồ số giải quyết trả quá hạn 703 hồ sơ, chỉ chiếm tỷ lệ  chiếm 0,64% và tỷ lệ hồ sơ đang tiếp tục giải quyết theo thời hạn quy định 2.212 hồ sơ, chiếm tỷ lệ  chiếm 2,04% .

Công tác kiểm tra hoạt động kiểm soát TTHC tại các phòng ban, địa phương được tăng cường. Năm 2015, UBND huyện đã phối hợp với Sở Tư pháp và giao cho Phòng Tư pháp trực tiếp kiểm tra công tác kiểm soát TTHC đối với 04 phòng và 16 xã (trong đó, Sở Tư pháp kiểm tra 04 phòng và 02 xã; đoàn kiểm tra của UBND huyện và Phòng Tư pháp kiểm tra 14 xã). Thông qua hoạt động kiểm tra đã giúp cho công tác kiểm soát TTHC tại các phòng ban, địa phương triển khai thuận lợi, dần đi vào nền nếp. Những tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai, thực hiện đã được các đoàn kiểm tra và các phòng ban, địa phương làm rõ và thống nhất biện pháp tháo gỡ. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, UBND huyện đã kịp thời ban hành văn bản để chấn chỉnh và tăng cường hoạt động kiểm soát TTHC tại các phòng ban, địa phương mình.

Những kết quả đạt được nêu trên cho thấy quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC trên địa bàn huyện đang dần đi vào nề nếp và đạt được mục tiêu, kế hoạch đề ra, đã đem đến những tác động tích cực đối với người dân và doanh nghiệp cũng như đã xác định rõ các giải pháp thực hiện nhằm đảm bảo thành công trong công tác kiểm soát TTHC.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác kiểm soát TTHC vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc, chủ yếu đó là: (1) Việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC tại một số đơn vị, địa phương còn lúng túng, kết quả chưa cao, chưa thực sự gắn kết các nhiệm vụ theo Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020. (2) Công tác kiểm soát việc thực thi TTHC tại một số phòng, ban, UBND các xã chưa thực sự nghiêm túc, vẫn còn xảy ra tình trạng chưa kiểm soát chặt chẽ quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ và trả kết quả. (3) Tình trạng lạm dụng yêu cầu nộp bản sao có chứng thực, thu thừa hồ sơ vẫn còn xảy ra ở một số nơi. (4) Việc công khai TTHC chưa kịp thời nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của cá nhân, tổ chức. (5) Việc Rà soát, đánh giá TTHC chưa tốt, chưa xây dựng được phương án đơn giản hóa các TTHC nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân.

Thực trạng nêu trên do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu xuất phát từ những nguyên nhân sau: (1) Nhận thức về cải cách hành chính và TTHC ở một số cơ quan, tổ chức, cá nhân còn hạn chế, thiếu kịp thời trong chỉ đạo, đôn đốc đối với công tác này; việc phân công, bố trí cán bộ lãnh đạo, công chức làm đầu mối chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC chưa kịp thời, chất lượng hoạt động còn hạn chế; việc bố trí nguồn lực cho nhiệm vụ kiểm soát TTHC chưa tương xứng theo yêu cầu đã đặt ra. (2) Cán bộ làm đầu mối thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC chủ yếu kiêm nhiệm, chưa phát huy hết tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân, chưa thực hiện hết nhiệm vụ được giao. (3) Các văn bản liên quan đến TTHC thay đổi nhiều, nhất là lĩnh vực đất đai, dẫn đến việc thực hiện chậm so với quy định, gây ảnh hưởng đến công tác giải quyết TTHC. (4) Công tác tập huấn, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện kiểm soát TTHC cho cán bộ lãnh đạo, cán bộ đầu mối các phòng, ban cấp huyện và UBND cấp xã chưa được thường xuyên, kịp thời.

Trước yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, hội nhập quốc tế và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, vì vậy, để việc thực hiện công tác kiểm soát TTHC trên địa bàn huyện đạt hiệu quả cao hơn, đáp ứng được mục tiêu đề ra, khắc phục những tồn tại, hạn chế đã gặp phải, ngoài việc UBND huyện yêu cầu các phòng ban, ngành chuyên môn và UBND các xã cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện việc kiểm soát TTHC theo kế hoạch, chương trình hằng năm đã đề ra, thì cần tập trung thực hiện các nội dung, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh việc triển khai thực hiện công tác kiểm soát TTHC theo quy định tại Nghị định số 20/2008/NĐ-CP, Nghị định số 63/2010/NĐ/CP, Nghị định số 20/2008/NĐ/CP và Nghị định số 48/2013/NĐ/CP của Chính phủ và các Kế hoạch hoạt động kiểm soát TTHC hằng năm của UBND tỉnh, UBND huyện và các văn bản hướng dẫn của Sở Tư pháp, trọng tâm là tăng cường công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và huy động sự tham gia tích cực của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, đoàn thể vào công tác cải cách TTHC; thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ kiểm soát TTHC cho cán bộ đầu mối phụ trách giải quyết TTHC ở các phòng ban cấp huyện và UBND cấp xã (vì đây công việc mới được bàn giao cho ngành Tư pháp thực hiện) .

Hai là, thường xuyên kiểm tra, kiểm soát việc giải quyết TTHC tại các cơ quan, đơn vị, địa phương, trong đó chú trọng kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện TTHC, gắn với thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nước để kịp thời chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính của cán bộ, công chức, viên chức .

Ba là, nâng cao trách nhiệm phối hợp triển khai thực hiện Kế hoạch về rà soát, đánh giá TTHC trọng tâm, một cách cụ thể, chi tiết với mục tiêu cắt giảm tối thiểu 10% chi phí tuân thủ TTHC với từng nhóm theo các mục tiêu đã đề ra thuộc thẩm quyền của lãnh đạo các phòng ban, địa phương; bố trí đủ cán bộ, công chức, viên chức làm đầu mối để phối hợp thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời các hoạt động kiểm soát TTHC; tổ chức niêm yết công khai TTHC theo hướng dẫn tại Thông tư số 05/2014/TT-BTP của Bộ Tư pháp và Quyết định số 09/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Bình.

Bốn là, triển khai thực hiện có hiệu quả việc rà soát TTHC định kỳ hằng năm, xây dựng các phương án đơn giản hóa các TTHC nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân.

Năm là, quan tâm hỗ trợ kinh phí cho hoạt động kiểm soát TTHC, trong đó, hỗ trợ đầu tư ngân sách cho huyện, cho xã xây dựng, nâng cấp phòng giao dịch một cửa, một cửa liên thông, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân đến giao dịch thực hiện TTHC.