Trong những năm qua, hoạt động bán đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của HĐND và UBND tỉnh, từ triển khai thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản đến thi hành Luật đấu giá tài sản; với sự thống nhất trong quản lý, sự vào cuộc của các cấp, các ngành, các tổ chức bán đấu giá nên hoạt động bán đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đã có nhiều chuyển biến tích cực và đạt được một số kết quả nhất định, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc bán đấu giá tài sản, tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương. Để công tác quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản chặt chẽ, bảo đảm đúng các quy định của pháp luật thì đội ngũ Đấu giá viên và Tổ chức đấu giá tài sản là đối tượng cần được quan tâm.
Hiện nay, trên địa bàn toàn tỉnh có 11 đấu giá viên đang hoạt động hành nghề, có 8/11 đấu giá viên làm việc tại Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản, 03/11 đấu giá viên làm việc tại các Doanh nghiệp đấu giá tài sản, và có 02 viên chức đã được Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề đấu. Các Đấu giá viên đã điều hành tốt các phiên đấu giá tài sản không vi phạm pháp luật trong hoạt động đấu giá. Riêng các Đấu giá viên đang hành nghề trong các doanh nghiệp đấu giá đăng ký hoạt động tại tỉnh, thành phố khác và các Văn phòng đại diện khi thực hiện hoạt động đấu giá trên địa bàn tỉnh Quảng Bình nhất là đối với tài sản là quyền sử dụng đất và các tài sản khác thuộc sở hữu Nhà nước chưa cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý Nhà nước; chưa có cơ chế hữu hiệu để cơ quan Nhà nước chưa giám sát đối với các doanh nghiệp đấu giá đăng ký hoạt động tại tỉnh nên đã ảnh hưởng đến hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động hành nghề của đội ngũ Đấu giá viên này. Toàn tỉnh có 03 tổ chức đấu giá tài sản (01 Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản, 01 Công ty hợp danh và 01 doanh nghiệp tư nhân); 04 Văn phòng đại diện của các doanh nghiệp đấu giá tài sản có trụ sở các tỉnh, thành phố khác đang hoạt động. Có 02/3 tổ chức đấu giá tài sản và 04 Văn phòng đại diện có trụ sở tại thành phố Đồng Hới; 01 tổ chức đấu giá tài sản có trụ sở tại thị xã Ba Đồn, các huyện còn lại chưa có tổ chức đấu giá tài sản. Từ ngày 01/01/2013 đến ngày 30/6/2018, Đấu giá viên của các tổ chức đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đã thực hiện 3.099cuộc đấu giá tài sản thành, giá bán trên 1.908.884 triệu đồng, chênh lệch tăng trên 219.647 triệu đồng, (chưa có số liệu của 04 Văn phòng đại diện của các doanh nghiệp đấu giá tài sản).
Trong những năm qua các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ Đấu giá viên, từ việc ban hành các văn bản chỉ đạo hướng dẫn đến việc tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt để phát triển đội ngũ Đấu giá viên đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng góp phần thực hiện mục tiêu xã hội hóa các tổ chức bổ trợ tư pháp theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Các ngành đã tăng cường công tác tham mưu, đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch, giải phóng mặt bằng, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, cấp các loại Giấy phép xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất để đảm bảo việc thực hiện đấu giá tài sản trong đó có đấu giá quyền sử dụng đất được thuận lợi; UBND tỉnh thường xuyên chỉ đạo Sở Tư pháp tham mưu thực hiện các giải pháp để phát triển đội ngũ Đấu giá viên…Chính nhờ làm tốt công tác chỉ đạo, hướng dẫn mà Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản và các Doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập đã bước đầu hoạt động ổn định, phát triển theo chiều hướng chuyên nghiệp theo tính chất của một dịch vụ công, hoạt động của các tổ chức đấu giá tài sản đã trở thành một nghề, một ngành chuyên môn sâu. Vì vậy, hoạt động của các Tổ chức đấu giá và Đấu gia viên đã đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tăng nguồn thu ngân sách của địa phương, đáp ứng nhu cầu của Nhân dân trên địa bàn; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản, người mua được tài sản đấu giá.
Tuy nhiên, so với cả nước thì hoạt động hành nghề đấu giá ở tỉnh Quảng Bình chưa thực sự phát triển mạnh, việc phát triển đội ngũ Đấu giá viên ở tỉnh Quảng Bình đang còn chậm; số lượng Tổ chức đấu giá tài sản, Đấu giá viên còn hạn chế; việc phân bố các tổ chức đấu giá tài sản chưa hợp lý. Quy mô tổ chức của các Doanh nghiệp đấu giá tài sản còn nhỏ, các Văn phòng đại diện hoạt động thiếu ổn định. Phần lớn, các tài sản được bán thông qua đấu giá đều thuộc trường hợp theo quy định của pháp luật bắt buộc phải tổ chức đấu giá, còn các tài sản khác cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp chưa có thói quen lựa chọn hình thức bán thông qua đấu giá.
Hoạt động đấu giá tài sản có tính đặc thù, rủi ro cao (Đấu giá viên chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước tổ chức đấu giá tài sản về cuộc đấu giá do mình thực hiện), là ngành nghề kinh doanh có điều kiện (Giám đốc/Tổng Giám đốc doanh nghiệp đấu giá phải có chứng chỉ hành nghề đấu giá), số lượng người đủ điều kiện để được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá không nhiều (phải là người có bằng cử nhân luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng; có thời gian làm việc trong lĩnh vực được đào tạo từ 03 năm trở lên, được tham gia khóa đào tạo nghề đấu giá với thời gian 06 tháng; tập sự hành nghề đấu giá 06 tháng và đạt yêu cầu tại kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá). Vì vậy, số lượng người đủ điều kiện để được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá theo Luật Đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh rất hạn chế. Vừa qua, Sở Tư pháp đã tổ chức khảo sát nhu cầu đào tạo các nghề trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp đối với sinh viên tốt nghiệp Đại học Luật chưa có việc làm và công chức, viên chức, người lao động đã có việc làm trên địa bàn tỉnh đã tốt nghiệp Đại học Luật, Đại học Luật kinh tế thì có 99 người có nhu cầu được đào tạo các chức danh bổ trợ tư pháp, trong đó nhu cầu đào tạo nghề đấu giá 11 người, luật sư 28 người, công chứng viên 40 người và thừa phát lại 4 người. Mặt khác, so với các địa phương khác thì khối lượng tài sản bán đấu giá ở tỉnh Quảng Bình không nhiều, chủ yếu là tài sản bắt buộc phải bán thông qua đấu giá.
Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với đội ngũ Đấu giá viên và Tổ chức đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình cần có các giải pháp cụ thể sau:
Một là, tiếp tục tổ chức phổ biến, quán triệt Luật Đấu giá tài sản, các văn bản hướng dẫn thi hành và các văn bản có liên quan với nhiều hình thức khác nhau tùy vào điều kiện từng địa phương, từng nhóm đối tượng và từng giai đoạn phát triển của xã hội để lựa chọn hình thức tuyên truyền, phổ biến cho phù hợp nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vai trò và tầm quan trọng và lợi ích của hoạt động đấu giá tài sản đối với việc phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản, người tham gia đấu giá và người trúng đấu giá.
Hai là, lồng ghép việc triển khai các giải pháp phát triển tổ chức đấu giá tài sản với việc thực hiện Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020; Nghị quyết số 19/NQ-CP ngày 15/5/2018 của Chính phủ về tiếp tục hoàn thiện những nhiệm vụ giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2018 và những năm tiếp theo.
Ba là, rà soát nguồn nhân lực Đấu giá viên để xây dựng cơ chế, chính sách phát triển nguồn Đấu giá viên như: Liên kết với các cơ sở đào tạo đấu giá viên mở lớp tại tỉnh Quảng Bình; cử người tham gia các khoá đào tạo nghề đấu giá; hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề đấu giá; tạo điều kiện cho những người đã qua đào tạo nghề đấu giá trong việc tập sự hành nghề đấu giá…
Bốn là, tăng cường các hình thức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ Đấu giá viên hiện đang hành nghề. Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương có liên quan trong việc tạo điều kiện để Đấu giá viên và tổ chức đấu giá tài sản hoạt động theo đúng quy định của pháp luật.
Năm là, các tổ chức đấu giá tài sản tự chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề cho đội ngũ Đấu giá viên, nhân viên nghiệp vụ của tổ chức mình; quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo cho hoạt động; có tinh thần thái độ phục vụ Nhân dân, tổ chức và doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, xây dựng uy tín, thương hiệu cho tổ chức mình.
Trần Lê