Hoạt động theo dõi THPL đã và đang là một yêu cầu cấp bách và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược trước yêu cầu hội nhập kinh tế - quốc tế, đẩy mạnh cải cách tư pháp, cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Căn cứ nhiệm vụ được giao và tình hình địa phương, hàng năm, Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch theo dõi THPL. Trong đó, xác định đối với lĩnh vực trọng tâm theo dõi trong năm; chỉ đạo tổ chức phương pháp theo dõi THPL theo ngành, lĩnh vực và địa phương, bảo đảm công tác theo dõi THPL được tiến hành thường xuyên, liên tục và toàn diện, trên cơ sở tăng cường công tác điều tra, khảo sát tình hình THPL trên thực tế.

Để triển khai tốt công tác này trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh đã tích cực chỉ đạo, triển khai sâu rộng, thường xuyên và đồng bộ công tác theo dõi tình hình THPL đến các cơ quan, đơn vị, địa phương, gắn với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, đặc biệt tập trung vào lĩnh vực, địa bàn có nhiều phản ánh, kiến nghị, còn chồng chéo, bất cập trong quá trình thực hiện THPL. Cùng với đó là sự quan tâm của các cấp, các ngành đối với công tác theo dõi THPL đã góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và hoàn thiện hệ thống pháp luật tại địa phương; góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Với những khó khăn về thể chế, điều kiện đảm bảonhư các quy định của pháp luật về nội dung theo dõi THPL còn chung chung, việc hiểu và áp dụng vào thực tế còn chưa được thống nhất; chưa có phương pháp kiểm chứng, đánh giá thực tiễn và ứng dụng việc theo dõi tình hình thi hành pháp luật vào công tác quản lý nhà nước tại địa phương; chưa có hệ thống, tiêu chuẩn đo lường cụ thể, các công cụ phân tích hoạt động pháp luật trong đời sống xã hội để xác định tính khả thi, hiệu quả của từng quy định pháp luật theo mục đích đã đặt ra; chưa quy định cụ thể thẩm quyền và cơ chế xử lý của Đoàn kiểm tra đối với các hành vi vi phạm được phát hiện qua kiểm tra mà chỉ dừng lại ở mức kiến nghị nên chưa tạo điểm nhấn cho công tác theo dõi thi hành pháp luật. Việc tổ chức điều tra, khảo sát do chưa có quy định thống nhất và hạn chế về kinh phí, nguồn nhân lực nên chủ yếu do cấp tỉnh thực hiện. Sự tham gia của nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật chưa thực sự sâu rộng, chưa phát huy đầy đủ sự tham gia và phản biện từ cộng đồng trong tổ chức thi hành pháp luật. Đội ngũ công chức làm công tác theo dõi THPL tại UBND cấp huyện, cấp xã chủ yếu kiêm nhiệm cùng nhiều lĩnh vực khác của công tác tư pháp, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác theo dõi tình hình THPL.

 Để nâng cao hiệu quả đối với công tác theo dõi tình hình THPL trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 1539/UBND-NC ngày 24/8/2017 về tăng cường triển khai có hiệu quả công tác theo dõi thi hành pháp luật; Công văn số 287/UBND-NC ngày 07/3/2018 về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật; tổ chức sơ kết 05 năm thi hành Nghị định 59/2012/NĐ-CP về công tác theo dõi tình hình THPL. Đồng thời, để triển khai thực hiện Quyết định số 242/QĐ-TTg ngày 26/02/2018 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật” giai đoạn 2018 – 2022, Sở Tư pháp đã tham mưu trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án với mục tiêu chung là triển khai thực hiện một số giải pháp cơ bản nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, hướng đến mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tăng cường hiệu lực và hiệu quả của hệ thống pháp luật; từng bước khắc phục được những hạn chế, bất cập hiện nay trong tổ chức thi hành pháp luật, tạo tiền đề cho sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động tổ chức thi hành pháp luật. Trong đó, các nội dung chủ yếu cần tập trung như: Hoàn thiện thể chế về tổ chức thi hành và theo dõi thi hành pháp luật; đổi mới công tác theo dõi, đánh giá tình hình thi hành pháp luật; tăng cường năng lực phản ứng chính sách trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật; ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tổ chức thi hành pháp luật; tăng cường theo dõi, kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước trong công tác tổ chức thi hành pháp luật; bảo đảm các điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn nhân lực đáp ứng cho công tác tổ chức thi hành pháp luật. Bên cạnh đó, Sở cũng đã tích cực, chủ động tổ chức tập huấn nghiệp vụ về công tác theo dõi tình hình THPL cho công chức làm công tác theo dõi tình hình THPL; ban hành các văn bản triển khai thực hiện các Kế hoạch của UBND tỉnh, các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ và thực hiện nhiệm vụ về công tác theo dõi thi hành pháp luật; đề nghị các sở, ban, ngành thuộc tỉnh và UBND các huyện, thị xã, thành phố phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong các văn bản, chính sách pháp luật thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước để tổng hợp trình UBND tỉnh kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện hệ thống pháp luật theo từng lĩnh vực khác nhau.

 Đồng thời, để công tác theo dõi tình hình THPL đi vào trọng tâm, có trọng điểm, đã tạo bước đột phá trong việc theo dõi THPL, năm 2017, UBND tỉnh đã lựa chọn lĩnh vực trọng tâm theo dõi việc thực hiện các quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội, đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và xử lý vi phạm hành chính. Cùng với đó là việc hướng dẫn các sở, ngành cấp tỉnh, UBND các huyện, thị xã, thành phố thực hiện theo dõi tình hình thi hành pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, chú trọng theo dõi tình hình thi hành các quy định của pháp luật về tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong việc tiếp cận, khai thác các nguồn lực về vốn, khoa học kỹ thuật, đất đai và lao động và các nội dung khác theo Quyết định số 108/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp.

Để tiến hành kiểm tra công tác theo dõi THPL, UBND tỉnh đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra việc thực hiện quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội, đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất kết hợp với kiểm tra công tác THPL về xử lý vi phạm hành chính tại 14 cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh; chỉ đạo Sở Tư pháp tiến hành triển khai lấy 200 phiếu khảo sát (thuộc 03 mẫu khác nhau) về theo dõi thi hành pháp luật trong lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội để đánh giá tình hình thi hành pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh đối với các đối tượng như cán bộ, công chức làm trong các cơ quan không thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lao động và bảo hiểm xã hội (50 phiếu); cán bộ, công chức làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về lao động bảo hiểm xã hội (30 phiếu) và người lao động trong doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh (120 phiếu). Qua đó, đánh giá cụ thể và xác đáng hơn hơn tình hình thi hành các quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội của các doanh nghiệp trên địa bàn.  

Nhằm phát huy những kết quả đạt được, từng bước đưa công tác theo dõi tình hình THPL hoạt động theo hướng chuyên sâu, có trọng tâm, trọng điểm, thời gian tới, cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong công tác theo dõi THPL; triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật” giai đoạn 2018 – 2022; tiếp tục hoàn thiện thể chế, quan tâm các điều kiện đảm bảo nhằm thực hiện đầy đủ, thực chất nội dung theo dõi THPL. Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; UBND các huyện, thị xã, thành phố đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân trên địa bàn; chú trọng tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ theo dõi tình hình THPL ở cấp tỉnh và huyện. Bên cạnh đó, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác theo dõi THPL đối với lĩnh vực quản lý Nhà nước, trong đó tập trung vào lĩnh vực phức tạp, có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành, ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh và cuộc sống của người dân như an toàn thực phẩm, an toàn giao thông, an ninh trật tự, đất đai; chủ động tiếp nhận, xử lý thông tin của các cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh về những vụ việc cụ thể trong quá trình thực hiện pháp luật, gắn công tác xây dựng pháp luật với kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, kiểm soát thủ tục hành chính và theo dõi THPL, kịp thời tham mưu, đề xuất các chủ trương, chính sách hiệu quả; kiện toàn tổ chức, bộ máy và nâng cao chất lượng, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác theo dõi tình hình THPL; tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác theo dõi THPL nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành pháp luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tuân thủ pháp luật của các cơ quan, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, cơ chế phối hợp trong theo dõi tình hình THPL tránh sự dàn trải, trùng lặp; tăng cường trách nhiệm của các cấp, các ngành và sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành địa phương trong công tác theo dõi THPL. Trong đó cần có sự tham gia tích cực của các tổ chức nghề nghiệp như Hội Luật gia, Đoàn luật sư...; tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của các cơ quan dân cử và các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, các cơ quan báo chí và người dân đối với công tác tổ chức thi hành pháp luật. cạnh đó, các tiêu chí đánh giá cần phải cụ thể, sát với thực tế. Xây dựng mô hình cộng tác viên trong lĩnh vực theo dõi thi hành pháp luật; gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, kiểm tra và theo dõi thi hành pháp luật; thu hút sự hỗ trợ nguồn lực từ các tổ chức quốc tế; quy định cụ thể, rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật.