Do đó, để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ở cơ sở cần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của các quyết định hành chính vì quyết định hành chính đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước nói chung và đối với hoạt động của chính quyền cấp xã nói riêng. Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết định về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể.Với tính chất là các mệnh lệnh điều hành, quyết định hành chính trực tiếp phản ánh ý chí của Nhà nước, ý chí của Nhân dân địa phương thông qua chính quyền cấp xã. Thông qua các quyết định được ban hành theo luật định, chính quyền cấp xã thực hiện theo thẩm quyền của mình trong việc điều hành, quản lý công việc ở địa phương. Quyết định điều hành chính là mệnh lệnh điều hành của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước được ban hành theo một thể thức nhất định nhằm thực hiện một mục đích hay một công việc cụ thể.

Quyết định hành chính của chính quyền cấp xã chứa đựng quyền lực Nhà nước dưới gốc độ là hành vi của chính quyền địa phương nhằm đưa ra quy định chung hoặc giải quyết vấn đề cụ thể đang diễn ra ở địa phương, nó có ý nghĩa bắt buộc tuân thủ với mục tiêu là xây dựng chính quyền vững mạnh, ổn định cuộc sống cho nhân dân địa phương trên cơ sở nguyên tắc “quyền lực - phục tùng” hay “quyền lực - trực thuộc”. Nhìn một cách tổng quát, việc ban hành các quyết định hành chính là nhiệm vụ của chính quyền cấp xã nhằm định ra chính sách, quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền không phù hợp với tình hình thực tế cuộc sống đang đặt ra tại cơ sở và thực hiện quyền hành pháp ở địa phương. Quyết định hành chính nói chung và quyết định hành chính của chính quyền cấp xã nói riêng (bao gồm Nghị quyết của HĐND, quyết định của UBND), có khả năng làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt hoặc phục hồi các quan hệ pháp luật hành chính cụ thể. Việc ban hành các quyết định hành chính của chính quyền cấp xã nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn mà pháp luật quy định cho mình. Các quyết định hành chính của chính quyền cấp xã ban hành chứa đựng những chính sách và quy phạm được thể hiện bằng hình thức văn bản theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định (Luật Ban hành văn bản Quy phạm pháp luật năm 2015).

 Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả các quyết định hành chính của chính quyền cấp xã đòi hỏi việc ban hành phải dựa trên cơ sở Hiến pháp, luật, văn bản cơ quan nhà nước cấp trên, nhằm đảm bảo tính nguyên tắc thống nhất pháp luật. Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền lãnh đạo và quản lý phải ra quyết định đúng, kịp thời tổ chức thực hiện quyết định đó. Việc chuẩn bị quyết định và ra quyết định hành chính phải tuân theo một quy trình chặt chẽ, chấm dứt chế độ làm việc theo lối quan liêu qua nhiều tầng nấc trung gian không cần thiết. Thực hiện phong cách làm việc có điều tra, nghiên cứu, xử lý công minh, nhanh chóng, bãi bỏ những thủ tục phức tạp, gây phiền hà cho Nhân dân. Chủ thể ra quyết định hành chính phải chịu trách nhiệm về những quyết định của mình.

   Những quyết định hành chính của chính quyền cấp xã ban hành phải xuất phát từ quan điểm, đường lối và chủ trương của Đảng, vì lợi ích của Nhân dân địa phương, không chạy theo thành tích mà ban hành ra những quyết định không thực hiện được hoặc thực hiện không đem lại hiệu quả. Các quyết định hành chính của chính quyền cấp xã đưa ra phải đảm bảo tính quần chúng. Bởi vì, một quyết định có hiệu lực nó đáp ứng nhu cầu của quần chúng nhân dân địa phương. Cho nên, khi ban hành quyết định hành chính, chính quyền cấp xã phải tiến hành điều tra, nghiên cứu nguyện vọng của nhân dân địa phương, động viên Nhân dân địa phương tham gia ý kiến trước khi ra quyết định. Đồng thời, khi thực hiện quyết định hành chính cần phải tìm hiểu dư luận của nhân dân địa phương đối với quyết định ban hành và trên cơ sở đó mà điều chỉnh, bổ sung một cách kịp thời.

 Công tác quản lý không phải việc riêng của những người quản lý mà còn có sự tham gia của nhân dân lao động vào hoạt động quản lý của nhà nước. Vì vậy, quyết định hành chính của Nhà nước nói chung và chính quyền cấp xã nói riêng phải đảm bảo tính khoa học, nghĩa là phải phù hợp với quy luật, đồng thời phải thích nghi với điều kiện, hoàn cảnh thực tế khách quan của đất nước, của địa phương mình trong thời điểm ban hành quyết định hành chính. Ngược lại, nếu không phù hợp với quy luật sẽ không mang lại hiệu lực và kết quả như mong đợi.

   Như vậy, quyết định hành chính của chính quyền cấp xã là sản phẩm của hoạt động hành chính. Hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính ở địa phương phần lớn tùy thuộc vào chất lượng và biện pháp tổ chức thực hiện các loại quyết định nên việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả các quyết định hành chính của chính quyền cấp xã trong giai đoạn hiện nay càng phải kịp thời, sáng tạo, phù hợp với thực tế của từng địa phương, góp phần đưa chính quyền cấp xã vươn lên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới.

Luật gia Nguyễn Thị Trà Giang

                                                   Trường Chính trị Quảng Bình