Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong hoạt động của Ngành Tư pháp với mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả ứng dụng CNTT trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành; xây dựng và hoàn thiện các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tạo nền tảng xây dựng Chính phủ điện tử, gắn liền với quá trình cải cách hành chính. Có thể khẳng định, ứng dụng CNTT là giải pháp căn bản để thực hiện nhiệm vụ của bộ, ngành tư pháp trong điều kiện thực hiện tin giản biên chế, cải cách thủ tục hành chính và giảm chi phí vận hành quản lý hành chính. Trong bối cảnh CNTT phát triển ngày càng mạnh mẽ như hiện nay, đổi mới và ứng dụng CNTT trong hoạt động TGPL là một trong những giải pháp quan trọng và rất cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả công tác TGPL, đưa các quy định pháp luật đi vào cuộc sống, đến với mỗi người dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Hiện nay, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Quảng Bình (Trung tâm) ngoài Văn phòng Trung tâm có trụ sở tại thành phố Đồng Hới còn có 05 Chi nhánh đặt tại 05 huyện: Minh Hoá, Tuyên Hoá, Quảng Trạch, Bố Trạch và Lệ Thuỷ. Chính vì vậy, việc thông tin, liên lạc để trao đổi các văn bản cũng như truyền đạt các ý kiến chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của các cơ quan cấp trên và của Lãnh đạo Trung tâm với các Chi nhánh và ngược lại là công việc thường xuyên tại Trung tâm. Do đặc thù công tác vấn đề đặt ra đó là phải đảm bảo các văn bản, thông tin, ý kiến được truyền đạt giữa Trung tâm với Chi nhánh và ngược lại chính xác, kịp thời, bí mật trong trường hợp cần thiết. Tuy nhiên, thực tế việc trao đổi, cung cấp thông tin chỉ đạo, điều hành, triển khai nhiệm vụ theo hình thức truyền thống là thông qua hệ thống bưu chính như trước đây thường kéo dài, mất nhiều thời gian lại tốn kém chi phí sao, gửi, thủ tục rườm rà nên việc ứng dụng CNTT trong quản lý văn bản tại Trung tâm TGPL được xem là một yêu cầu cần thiết nhằm đảm bảo việc xử lý, giải quyết các văn bản giữa Trung tâm với các Chi nhánh và công tác phối hợp giữa các phòng chuyên môn với Chi nhánh được thực hiện kịp thời, chính xác, bí mật và tiết kiệm chi phí.

Mặt khác, nhiệm vụ chính của Trung tâm đó là thực hiện TGPL thông qua việc cử người thực hiện TGPL tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, hoà giải và các hình thức TGPL khác đòi hỏi người thực hiện TGPL phải nắm vững các quy định của pháp luật trong khi các quy định của pháp luật thường xuyên thay đổi. Thực tế, bên cạnh việc bản thân mỗi người thực hiện TGPL tự trang bị các kiến thức pháp luật, Trung tâm cũng hỗ trợ cho người thực hiện TGPL thông qua nhiều hình thức trong đó có việc ứng dụng CNTT để cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành, được sửa đổi, bổ sung, thay thế. Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT trong hoạt động TGPL, Trung tâm TGPL nhà nước đã đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong công tác chỉ đạo, điều hành cũng như các hoạt động nghiệp vụ TGPL, hoạt động truyền thông về TGPL. Cụ thể:

Trong công tác chỉ đạo điều hành: xác định vai trò của áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động TGPL, hàng năm Lãnh đạo Trung tâm đều xây dựng nội dung, biện pháp, giải pháp ứng dụng CNTT này trong kế hoạch công tác hàng năm của đơn vị, Kế hoạch triển khai các chính sách TGPL giảm nghèo, cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng…Đồng thời,  tích cực đổi mới phong cách làm việc, đảm bảo công tác chỉ đạo, điều hành, trao đổi thông tin thông suốt, kịp thời thông qua môi trường mạng internet; 100% công chức, viên chức, người lao động thuộc Trung tâm sử dụng hộp thư điện tử công vụ để trao đổi công việc, giảm thiểu việc in ấn, sử dụng giấy tờ. Lãnh đạo Trung tâm và các đầu mối Chi nhánh, Phòng chuyên môn đều sử dụng phần mềm quản lý văn bản để xử lý, giải quyết văn bản đi đến; cập nhật, theo dõi tiến độ giải quyết công việc.

Ngoài ra, Trung tâm đã phổ biến, quán triệt Quyết định số 1819/QĐ-TTg ngày 26/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2016-2020, Quyết định số 1226/QĐ-BTP ngày 06/6/2016 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp phê duyệt Kế hoạch ứng dụng CNTT trong hoạt động của Ngành Tư pháp giai đoạn 2016-2020 cho toàn thể viên chức, người lao động nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của CNTT, chính sách của Nhà nước và của ngành đối với ứng dụng CNTT. Đồng thời, Trung tâm đã đưa việc triển khai thực hiện ứng dụng CNTT trong công tác của mỗi viên chức, người lao động là một trong những nội dung để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chấm điểm thi đua của viên chức, người lao động.

Cập nhật vụ việc tham gia tố tụng lên hệ thống quản lý vụ việc TGPL: Trung tâm cập nhật thường xuyên, liên tục lên hệ thống quản lý TGPL những vụ việc tham gia tố tụng do Trung tâm thụ lý và phân công cho các Trợ giúp viên pháp lý thực hiện. Việc cập nhật vụ việc  tham gia tố tụng lên hệ thống quản lý vụ việc TGPL là một trong những căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và bình xét thi đua khen thưởng đối với các Trung tâm TGPL nhà nước và Trợ giúp viên pháp lý. Mức độ “Đạt chỉ tiêu” là căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, mức độ “Đạt chỉ tiêu - khá” và “Đạt chỉ tiêu - Tốt” là cơ sở để xem xét thi đua khen thưởng đối với Trợ giúp viên pháp lý.

Trong hoạt động nghiệp vụ TGPL cho các đối tượng thuộc diện được TGPL: Trung tâm đã tăng cường và tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện làm việc cho công chức, viên chức trong Trung tâm, từng bước hiện đại hóa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công tác TGPL. Bên cạnh tủ sách pháp luật, Trung tâm đã trang bị cho 100%  công chức, viên chức, người lao động máy tính và được kết nối internet nhằm cập nhật thường xuyên các dữ liệu thông tin điện tử, đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn 50 % máy tính được cài đặt phần mềm diệt vi rút để bảo vệ các chương trình, dữ liệu trong máy tính; hạn chế việc tấn công mạng đảm bảo bí mật thông tin, dữ liệu hoạt động TGPL, từ đó bảo vệ bí mật về vụ việc TGPL, người được TGPL theo quy định của Luật TGPL

Trong hoạt động truyền thông về TGPL: Bên cạnh việc thực hiện truyền thông về TGPL với các hình thức truyền thống như tiếp dân tại trụ sở, TGPL lưu động; xây dựng và lắp đặt Bảng thông tin và Hộp tin về TGPL; in ấn, phát hành các tờ gấp, cẩm nang pháp luật; tuyên truyền trên Đài truyền thanh của cấp huyện; thực hiện chuyên mục “Trợ giúp pháp lý với bạn” trên Bản tin Tư pháp Quảng Bình; chuyên mục “Với khán giả xem truyền hình” trên Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Bình, Trung tâm cũng đã tăng cường việc truyền thông về quyền được TGPL, hình thức TGPL, địa điểm tiếp nhận yêu cầu TGPL, người thực hiện TGPL, các hoạt động TGPL…thông qua việc đưa tin, bài viết trên Trang thông tin điện tử của Cục TGPL và Sở Tư pháp Quảng Bình; Cổng thông tin điện tử của UBND tỉnh.

Có thể nói, việc ứng dụng CNTT trong TGPL bước đầu đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận. CNTT là một trong các động lực quan trọng nhất của sự phát triển… ứng dụng và phát triển CNTT ở nước ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo an ninh quốc phòng. Đối với lĩnh vực TGPL, việc ứng dụng CNTT càng phải được quan tâm nhằm đảm bảo cho chính sách TGPL cho người nghèo và các đối tượng yếu thế trong xã hội được phát triển ổn định, bền vững, cung ứng dịch vụ TGPL kịp thời, đầy đủ, có chất lượng, nâng cao hiểu biết pháp luật, phòng ngừa vi phạm pháp luật, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.