Ngoài những yếu tố về vị trí, điều kiện địa lý, điều kiện khí hậu, tự nhiên, khoảng cách tới thị trường, cơ sở hạ tầng, trình độ dân trí, tay nghề,... thì chính sách và sự điều hành của chính phủ và chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc định hình môi trường đầu tư thông qua tác động của nó đến giá thành, rủi ro và các yếu tố ảnh hưởng đến cạnh tranh như: mức độ đảm bảo các quyền về tài sản, các phương thức điều tiết và nộp thuế, cung cấp cơ sở hạ tầng, sự vận hành của thị trường lao động và tài chính, cả những vấn đề có liên quan của công tác quản trị như vấn đề tham nhũng, hệ thống thể chế và việc thực hiện các thể chế đó...Tuy nhiên, một môi trường đầu tư tốt sẽ phải cải thiện các kết quả tạo ra cho toàn xã hội. Và sự cạnh tranh có vai trò then chốt trong việc kích thích sáng tạo và năng suất, đảm bảo cho lợi ích của việc nâng cao năng suất sẽ được chia sẻ cùng với người lao động và người tiêu dùng. Môi trường đầu tư thuận lợi sẽ tạo cơ hội và động lực cho các doanh nghiệp – từ các doanh nghiệp nhỏ, vừa cho đến các tập đoàn, công ty đa quốc gia... đầu tư có hiệu quả, tạo công ăn việc làm và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.  Vì vậy, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh là một vấn đề thiết yếu của bất kỳ quốc gia, địa phương nào muốn tăng trường kinh tế và phát triển. Đây cũng là nhiệm vụ quan trọng được  Đảng, nhà nước ta rất quan tâm, nhất là trong những năm gần đây.

Ngày 28-4-2016 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 19/2016/NQ-CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và Nghị quyết số 35/2016/NQ-CP ngày 16-5-2016 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Theo đó, mục tiêu đến năm 2020 sẽ phấn đấu xây dựng doanh nghiệp Việt Nam có năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững, cả nước có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động. Khu vực tư nhân đóng góp khoảng 48 - 49% GDP, khoảng 49% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp khoảng 30 - 35% GDP. Năng suất lao động xã hội tăng khoảng 5%/năm; hàng năm có khoảng 30 - 35% doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động đổi mới sáng tạo… Đồng thời, thực hiện chủ trương Nhà nước kiến tạo, lấy doanh nghiệp là đối tượng phục vụ. Cải cách hành chính, đồng bộ giữa cải cách hành chính với xây dựng Chính phủ điện tử; tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp; đơn giản hóa và giảm bớt các thủ tục về đất đai; tạo điều kiện thuận lợi để thương mại hóa sản phẩm của doanh nghiệp; đổi mới quy trình cho vay theo hướng đơn giản hóa thủ tục; giảm chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp; thực hiện thanh tra, kiểm tra theo đúng quy định; kết hợp thanh tra, kiểm tra liên ngành nhiều nội dung trong một đợt thanh tra, kiểm tra, trừ trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng;  không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự.

Căn cứ các Nghị quyết nêu trên, UBND tỉnh Quảng Bình đã ban hành Kế hoạch số 818/KH-UBND ngày 31/5/2016 hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp năm 2016 và giai đoạn 2016 – 2020trên địa bàn tỉnh Quảng Bình; Kế hoạch số 931/KH-UBND ngày 16/6/2016 về thực hiện Nghị quyết số 19/2016/NQ-CP; Chương trình hành động số 1212/CTr-UBND ngày 03/8/2016 về thực hiện Nghị quyết số 35/NQ-CP; Công văn số 954/UBND-TNMT ngày 21 tháng 6 năm 2016về việc cải thiện, nâng cao chỉ số SIPAS (chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước)... và nhiều văn bản khác để chỉ đạo, điều hành, làm căn cứ để giao nhiệm vụ và xác định trách nhiệm cụ thể cho các ngành, các cấp. Trong những năm qua, Quảng Bình đã thu hút được nhiều tập đoàn kinh tế lớn trong nước đầu tư vào tỉnh như  tập đoàn Vingroup, Mường Thanh, dệt may Việt Nam,Co.op mart...

Tuy nhiên, trăn trở trước những kết quả, trước các nguồn lực mà các địa phương khác có cùng điều kiện hoặc khó khăn hơn đã đạt được, đã thu hút được từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước, trước thứ hạng về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) qua các năm, xác định đâu là những đặc điểm, yếu tố khách quan không thể hoặc không dễ thay đổi trong thời gian ngắn, như : những yếu tố về vị trí, điều kiện địa lý, điều kiện khí hậu, tự nhiên, khoảng cách tới thị trường, cơ sở hạ tầng, trình độ dân trí, tay nghề,...Tỉnh Quảng Bình bên cạnh nghiên cứu, ban hành những cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ nhà đầu tư như: ưu đãi về thuế và đất đai; hỗ trợ giải phóng mặt bằng; hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, kỹ thuật ngoài hàng rào dự án ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế; hỗ trợ kinh phí đào tạo lao động; hỗ trợ các cơ sở kinh doanh nhà hàng ăn uống; hỗ trợ đầu tư đối với các cơ sở lưu tru; tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư, gặp mặt, đối thoại với doanh nghiệp, thay đổi phương pháp thu hút đầu tư...tỉnh đã xác định tầm quan trọng, tính cấp thiết cần phải cải thiện chỉ số PCI, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp và chỉ đạo quyết liệt việc tổ chức thực hiện.

Chỉ số PCI gồm 10 chỉ số thành phần, qua 11 năm thực hiện, công bố, có thể nói PCI như là công cụ hỗ trợ quan trọng để Doanh nghiệp trong và ngoài nước tìm đến, quyết định lựa chọn địa điểm và mở rộng sản xuất kinh doanh; là thước đo thành công của các chương trình cải cách về điều hành kinh tế, cũng như xác định những kinh nghiệm, bài học thực tiễn hữu ích từ những nơi khác để áp dụng tại địa phương mình; là cơ sở để giám sát hoạt động cải thiện môi trường kinh doanh và là thực tiễn quan trọng để tham khảo các chỉ tiêu của PCI làm tiêu chí đánh giá cho các chính sách cải cách kinh tế và hoàn thiện thể chế kinh tế.

Năm 2015 là năm thứ 3 liên tiếp Đà Nẵng xếp đầu bảng với số điểm 68,34 và là lần thứ 6 Đà Nẵng dẫn đầu cả nước qua 11 lần kể từ khi chỉ số PCI được công bố. Đối với Quảng Bình, chỉ số PCI của tỉnh năm 2006 là 47.29 điểm xếp thứ 49, năm 2008 là 44.17 điểm xếp thứ 57; năm 2013 đạt 58.25 điểm xếp thứ 29 và năm 2014 là 56.50 điểm xếp thứ 46 nằm trong nhóm trung bình của cả nước. Năm 2015, mặc dù điểm số tổng hợp (56.71) tăng 0.21 điểm so với năm 2014  nhưng do điểm số của các các tỉnh tăng nhanh hơn, vì vậy Quảng Bình bị tụt 4 bậc so với năm 2014.

Để đạt được mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra phấn đấu năm 2016 Quảng Bình được cải thiện thứ hạng về chỉ số PCI, xếp trong nhóm 20-30 trong toàn quốc, cần thực tốt các giải pháp, các nhiệm vụ,  cụ thể như sau:

- Phân công 8 Sở, đơn vị làm đầu mối triển khai thực hiện 10 chỉ số thành phần, bao gồm: Sở Kế hoạch - Đầu tư làm đầu mối triển khai thực hiện 2/10 chỉ số thành phần (Chi phí gia nhập thị trường và chỉ số Cạnh tranh bình đẳng), chủ trì thực hiện 23/111 chỉ tiêu của Bộ chỉ số; Sở Tư pháp làm đấu mối triển khai thực hiện 2/10 chỉ số thành phần (Tính minh bạch và chỉ số Thiết chế pháp lý), chủ trì thực hiện 11/111 chỉ tiêu của Bộ chỉ số; Sở Công Thương làm đấu mối triển khai thực hiện 1/10 chỉ số (Hỗ trợ doanh nghiệp), chủ trì thực hiện 10/111 chỉ tiêu của Bộ chỉ số; Sở Tài nguyên và Môi trường 1/10 chỉ số (Tiếp cận đất đai) và 10/111 chỉ tiêu; Thanh tra tỉnh  1/10 chỉ số (Chi phí không chính thức) và 7/111 chỉ tiêu; Văn phòng UBND tỉnh 1/10 chỉ số (Tính năng động) và 5/111 chỉ tiêu; Sở Nội vụ 1/10 chỉ số (Chi phí thời gian) và 5/111 chỉ tiêu; Sở Lao động Thương binh và Xã hội 1/10 chỉ số (Đào tạo lao động) và 10/111 chỉ tiêu..Các Sở,ngành địa phương khác mặc dù không được phân công làm đầu mối hay chủ trì  nhưng đều phải có trách nhiệm thực hiện hoặc phối hợp thực hiện các chỉ số thành phần và các chỉ tiêu trong bộ chỉ số.

- Giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố tổ chức quán triệt, tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt hiệu quả các mục tiêu và nhiệm vụ theo các văn bản chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh theo tinh thần của Nghị quyết số 19/2016/NQ-CP và Nghị quyết số 35/NQ-CP của Chính phủ. Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính. Thực hiện tốt Nghị quyết 36a/NQ-CP ngày 14-10-2015 của Chính phủ về Chính phủ điện tử.

- Đẩy mạnh cải cách TTHC nhằm giảm tối đa thời gian, chi phí cho nhà đầu tư, doanh nghiệp. Cập nhật kịp thời, công bố công khai các TTHC.  Rút ngắn thời gian giải quyết TTHC so với quy định. Triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 trên các lĩnh vực. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; rà soát, đánh giá chất lượng và biện pháp sử dụng phù hợp đối với đội ngũ công chức thực hiện dịch vụ hành chính công. Tổ chức triển khai thiết lập đa dạng kênh thông tin để tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị của nhà đầu tư, doanh nghiệp về quy định hành chính và hành vi hành chính, kết quả thực hiện TTHC.

- Thường xuyên cập nhật thông tin, cung cấp đầy đủ, công khai kịp thời trên các kênh thông tin chính thống; Website của tỉnh các dữ liệu về quy hoạch (quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch địa điểm xây dựng, quy hoạch ngành, lĩnh vực,..), về cơ chế chính sách cũng như hướng dẫn đầu tư theo hướng rõ ràng, ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu.

- Tổ chức đối thoại công khai định kỳ ít nhất hai lần/năm với cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có qui mô vừa, nhỏ, siêu nhỏ trên địa bàn. Cung cấp miễn phí các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, như: hỗ trợ thương mại, tìm kiếm thị trường; tìm kiếm đối tác kinh doanh; tư vấn pháp luật; dịch vụ chuyển giao công nghệ. Phát huy vai trò của Hội doanh nghiệp tỉnh; HTX... trong chủ động sáng tạo triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp. Quan tâm đào tạo, tập huấn hỗ trợ các doanh nghiệp; tập huấn và tuyên truyền về PCI, Bộ chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh cấp Sở và địa phương (DDCI). Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp trong đánh giá chất lượng điều hành của các sở, ngành địa phương; trong việc hiến kế để nâng cao hiệu quả công tác hỗ trợ doanh nghiệp. Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo để nâng cao nhận thức, kiến thức về pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh, đặc biệt là về hội nhập kinh tế quốc tế, TPP...Tham khảo, học tập, trao đổi kinh nghiệm với các địa phương, với các tổ chức, chuyên gia nghiên cứu về PCI.

-  Thường xuyên phối hợp, tranh thủ sự hướng dẫn, ủng hộ, hỗ trợ của VCCI, các Bộ, ngành ở TW. Cung cấp và cập nhật, phản ánh kịp thời về PCI, DDCI, hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh Quảng Bình đến VCCI để phối hợp trong công tác đánh giá PCI. Tích cực tham gia đầy đủ các chương trình tập huấn, đào tạo; tọa đàm, hội nghị và các hoạt động có liên quan do VCCI, các Bộ, ngành tổ chức.

- Kêu gọi, huy động các nguồn lực từ xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và đầu tư một phần ngân sách phù hợp; tổ chức thực hiện và giám sát chặt chẽ các hoạt động. Phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện  chức năng giám sát, vận động các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của tinh.