Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 2

  • Hôm nay 221

  • Tổng 9.204.339

Kết quả hoạt động của Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng

Post date: 12/09/2017

Font size : A- A A+

Công tác phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng nhằm bảo đảm quyền bào chữa, quyền được bảo vệ của người được TGPL, thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong quá trình tố tụng, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng điều tra, truy tố, xét xử vụ việc một cách khách quan, toàn diện, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; tránh làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm; góp phần quan trọng trong công cuộc cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước ta. Tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (sau đây viết tắt là Hội đồng) được thực hiện theo Thông tư liên tịch số 11/2013/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC ngày 4/7/2013 của liên bộ Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (sau đây viết tắt là TTLT số 11).

Theo đó, Hội đồng do Chủ tịch UBND tỉnh thành lập, Giám đốc Sở Tư pháp làm Chủ tịch Hội đồng, thành viên Hội đồng là đại diện Lãnh đạo Công an tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Sở Tư pháp, Sở Tài chính và Trung tâm TGPLNN. Hội đồng đã ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng, Chủ tịch Hội đồng, các thành viên, Tổ giúp việc; nguyên tắc làm việc, chế độ thông tin, báo cáo…
Sở Tư pháp với vai trò là Cơ quan thường trực của Hội đồng đã chủ động tham mưu xây dựng, ban hành các chương trình, kế hoạch hoạt động phối hợp; thường xuyên rà soát và kịp thời đề nghị UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng ban hành các quyết định bổ sung, kiện toàn Hội đồng và Tổ giúp việc đảm bảo sự tham gia đầy đủ của các ngành thành viên theo quy định. Thường xuyên quan tâm, chỉ đạo Trung tâm TGPL thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả nhiệm vụ được giao như lắp đặt Bảng thông tin, Hộp tin về TGPL, cử Trợ giúp viên pháp lý (TGVPL), luật sư là cộng tác viên (CTV) tham gia tố tụng…
Hội đồng đã hướng dẫn, chỉ đạo, đôn đốc các ngành thành viên tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch một cách nghiêm túc; đồng thời yêu cầu các thành viên Hội đồng và thành viên Tổ giúp việc căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của ngành mình để tích cực tham mưu cho lãnh đạo các ngành xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể hoặc lồng ghép vào kế hoạch công tác chuyên môn của ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho các Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán phát huy tinh thần, trách nhiệm trong quá trình tham gia phối hợp thực hiện TGPL.
Các ngành thành viên Hội đồng đã nghiêm túc thực hiện tốt nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của ngành mình theo quy định tại TTLT số 11. Đặc biệt là các cơ quan tiến hành tố tụng từ cấp tỉnh đến cấp huyện, Trại Tạm giam, Nhà Tạm giữ đã quán triệt cán bộ của ngành mình phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, tích cực, chủ động hướng dẫn, giải thích cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam, bị can, bị cáo và đối tượng khác biết về quyền được TGPL, hướng dẫn các  thủ tục để được TGPL, cung cấp địa chỉ liên lạc của Trung tâm, Chi nhánh và người thực hiện TGPL. Tại các phiên tòa xét xử, TGVPL, Luật sư là CTV luôn được Hội đồng xét xử đảm bảo về thời gian tham gia tranh tụng dân chủ theo tinh thần cải cách tư pháp, không bị hạn chế về thời gian, qua đó nâng cao chất lượng tranh tụng, đối đáp với đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố để làm rõ bản chất vụ, việc, giúp Hội đồng xét xử có cơ sở để xem xét, ra bản án, quyết định đúng người, đúng tội.
Trung tâm TGPL là Cơ quan giúp việc trực tiếp cho cơ quan thường trực của Hội đồng và Chủ tịch Hội đồng. Trung tâm TGPL đã thường xuyên tham mưu các chương trình, kế hoạch hoạt động cũng như các biện pháp cần thiết để giải quyết các vướng mắc, bất cập; là đầu mối liên hệ, trao đổi thông tin với các cơ quan, ban ngành và các cơ quan có liên quan đến hoạt động của Hội đồng và là cơ quan phối hợp trực tiếp, chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc phát hiện, giới thiệu người được TGPL và cử  người thực hiện TGPL. Nhờ xây dựng được cơ chế phối hợp thông tin chặt chẽ nên 100% người được TGPL khi có nhu cầu đều được TGPL miễn phí. Trong 5 năm qua (2011-2016), Trung tâm TGPL đã cử người thực hiện TGPL tham gia tố tụng 778 vụ việc (Trợ giúp viên pháp lý tham gia 298 vụ việc,  Luật sư là công tác viên tham gia 480 vụ việc).  Hiện nay, Trung tâm TGPL đã phối hợp lắp đặt Bảng Thông tin và Hộp tin về TGPL tại 100% cơ quan tiến hành tố tụng 2 cấp, Trại tạm giam, Nhà tạm giữ. Trung tâm TGPL cũng đã chi trả phụ cấp cho các thành viên Hội đồng và Tổ giúp việc theo đúng kỳ hạn quy định.
Công tác theo dõi, đánh giá, nâng cao chất lượng tham gia tố tụng và quả lý chất lượng vụ việc cũng được Hội đồng quan tâm, chỉ đạo thường xuyên. Hằng năm, Hội đồng ban hành Kế hoạch kiểm tra các cơ quan tiến hành tố tụng. Theo đó, đại diện lãnh đạo các ngành Tư pháp, Công an, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân làm Trưởng đoàn kiểm tra từ 6-9 đơn vị/năm để kiểm tra trách nhiệm, đánh giá kết quả thực hiện công tác phối hợp, kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc, những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn để đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phối hợp; đồng thời  nắm bắt ý kiến phản hồi thông tin liên quan đến hoạt động TGPL, đặc biệt là các nội dung liên quan đến chất lượng vụ việc TGPL, tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của người thực hiện TGPL. Vì vậy, kết quả đánh giá chất lượng vụ việc hằng năm không có vụ việc nào không đạt chất lượng.
Một trong những hoạt động nổi bật của công tác TGPL trong hoạt động tố tụng là sự tham gia tố tụng của đội ngũ TGVPL. Đội ngũ  TGVPL ngày càng trưởng thành và khẳng định được vai trò của mình. Hoạt động tham gia tố tụng của  TGVPL đã góp phần quan trọng trong việc xác định sự thật khách quan của vụ án, giúp cho Hội đồng xét xử quyết định những bản án nghiêm minh, công bằng, dân chủ và đúng pháp luật, bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp cho người được TGPL. Trong thời gian qua, đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý đã có nhiều cố gắng trong việc chủ động tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi, rèn luyện, nâng cao trình độ, kỹ năng TGPL, có sự đầu tư theo chiều sâu, tận tâm, tận tụy với công việc. Theo đánh giá của các cơ quan tố tụng, TGVPL đã góp phần tích cực trong việc giải quyết vụ án; trong nhiều vụ, việc những kiến nghị, quan điểm của TGVPL đã được Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm và phúc thẩm chấp nhận để ra bản án, quyết định nhẹ hơn đề nghị truy tố của đại diện Viện kiểm sát hoặc nhẹ hơn so với bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm. Người được TGPL hài lòng về thái độ phục vụ, cách thức thực hiện TGPL của người TGPL và tổ chức thực hiện TGPL.
Bên cạnh những kết quả đạt được thì vẫn còn một số hạn chế, tồn tại trong hoạt động phối hợp như: việc triển khai, quán triệt TTLT số 11 cho Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán của các ngành thành viên chưa thường xuyên nên vẫn có trường hợp người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, đương sự chưa được giải thích hoặc được giải thích nhưng chưa đầy đủ, thấu đáo về quyền được TGPL miễn phí; phần lớn các đối tượng được TGPL do cơ quan tiến hành tố tụng giới thiệu đến Trung tâm chủ yếu là trong các vụ án hình sự và là những đối tượng thuộc diện phải có người bào chữa theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 57 Bộ luật Tố tụng hình sự; công tác thống kê, báo cáo của một số cơ quan tố tụng về số lượng đối tượng thuộc diện được TGPL chưa đầy đủ; kinh phí UBND tỉnh cấp cho hoạt động của Hội đồng còn hạn chế so với yêu cầu thực tế.
Hiện nay, khi công tác TGPL đang thực hiện chuyển hướng chiến lược, đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, chất lượng vụ việc TGPL phải tương đương với dịch vụ của luật sư cung cấp trên thị trường theo tinh thần Đề án đổi mới công tác TGPL giai đoạn 2015-2025, tập trung chú trọng vụ việc tham gia tố tụng. Bên cạnh đó, tư cách người bào chữa, người bảo vệ quyền lợi cho đối tượng của Trợ giúp viên pháp lý đã được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự , Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính. Vì vậy, đòi hỏi sự chỉ đạo, hướng dẫn của Hội đồng trong công tác phối hợp giữa Trung tâm TGPL với các cơ quan tiến hành tố tụng phải ngày càng chặt chẽ, cụ thể và hiệu quả hơn. Để thực hiện tốt sự phối hợp, cần tập trung thực hiện các giải pháp sau:  
 Một là, nâng cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các ngành thành viên, đặc biệt là Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân 2 cấp trong công tác phối hợp về TGPL: Ban hành văn bản theo ngành dọc để chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị trong ngành thực hiện TTLT số 11; đảm bảo các đối tượng có yêu cầu trợ giúp pháp lý đều được cử  TGVPL, Luật sư là cộng tác viên tham gia tố tụng. Lãnh đạo đơn vị phải tăng cường kiểm tra, giám sát các đơn vị thuộc quyền quản lý trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm đã được quy định tại TTLT số 11, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc nảy sinh để giải quyết.
Hai là, đẩy mạnh công tác truyền thông về TGPL:  Các ngành thành viên cần tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt có trọng tâm, trọng điểm và sâu sắc hơn nữa Luật TGPL, TTLT số 11. Trung tâm TGPL tăng cường hơn nữa các hoạt động truyền thông về TGPL dưới nhiều hình thức, trong đó chú trọng lắp đặt Bảng thông tin, Hộp tin về TGPL đến tận cơ sở (xã, phường, thị trấn) để nâng cao nhận thức cho người dân về hoạt động TGPL.
Ba là, thiết lập cơ chế phản hồi thông tin đa chiều, giám sát, thống kê, báo cáo, tăng tính chịu trách nhiệm của từng ngành trong từng khâu trong việc bảo đảm thực hiện các nội dung phối hợp. Đặc biệt là sự phối hợp trong việc nắm bắt thông tin, phản ánh, kiến nghị về chất lượng vụ việc tham gia tố tụng của các  TGVPL, Luật sư là cộng tác viên giữa Trung tâm, Chi nhánh và cơ quan tiến hành tố tụng để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng đượcTGPL.
Bốn là, tăng cường vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân người tiến hành tố tụng trong việc thông tin, giải thích về quyền được TGPL cho đương sự trong các vụ, việc, đặc biệt là các vụ, việc dân sự, hành chính, hôn nhân gia đình.
Năm là, Hội đồng đẩy mạnh công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện  TTLT số 11; tổng kết thực trạng, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn; chỉ đạo các thành viên Tổ giúp việc và thành viên Hội đồng thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ, quyền hạn theo Quy chế hoạt động của Hội đồng; tăng cường vai trò, trách nhiệm của thành viên Hội đồng, thành viên Tổ giúp việc.
Phan Thủy - Trung tâm TGPL

More