Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 9

  • Hôm nay 1078

  • Tổng 9.212.563

Cần quan tâm hơn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo

13:26, Thứ Năm, 13-9-2018

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Xuất phát từ mục đích, ý nghĩa của phổ biến, giáo dục pháp luật, thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều biện pháp nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ và nhân dân trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực khiếu nại, tố cáo (KNTC). Một trong 7 Đề án được phê duyệt theo Quyết định 1133/QĐ-TTg ngày 15 tháng 07 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ đó là Đề án “Tiếp tục tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo ở xã, phường, thị trấn giai đoạn 2013 - 2016”.

Theo đó Đề án triển khai thực hiện các hoạt động nhằm giúp người dân hiểu và thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ khi thực hiện việc khiếu nại, tố cáo và trách nhiệm khi thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã có hiệu lực pháp luật; nâng cao ý thức, trách nhiệm, năng lực, trình độ nghiệp vụ của cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Đồng thời, tăng cường mối quan hệ, sự phối hợp giữa chính quyền và các tổ chức đoàn thể trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo tại xã, phường, thị trấn.
Để thực hiện Đề án và để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền PBGDPL về KNTC, UBND tỉnh, Hội đồng phối hợp PBGDPL đã ban hành kế hoạch, chương trình và chỉ đạo các ngành, các địa phương xây dựng và triển khai thực hiện các Chương trình, Kế hoạch PBGDPL gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, của ngành, đơn vị và nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh trật tự của tỉnh. Chỉ đạo các sở, ngành chức năng và các huyện, thị xã,  thành phố thực hiện nghiêm túc công tác thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân,  giải quyết KNTC. Nguồn lực cho công tác PBGDPL ngày càng được tăng cường; đối tượng được phổ biến, giáo dục ngày càng được mở rộng; hình thức phong phú, đa dạng, như: Tổ chức hội nghị, tọa đàm,  sinh hoạt Ngày pháp luật, nói chuyện chuyên đề về Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Tiếp công dân, Luật Tiếp cận thông tin; cấp phát tài liệu, tủ sách pháp luật, hòa giải, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, sinh hoạt cộng đồng, câu lạc bộ, nhóm nòng cốt, điểm sáng chấp hành pháp luật, hòa giải ở cơ sở, qua tiếp công dân,qua giải quyết khiếu nại, tố cáo; qua hoạt động thực thi công vụ và cung cấp dịch vụ công; qua phát hành Bản tin, tờ gấp, sách bỏ túi, đề cương, tài liệu, qua đường dây nóng để tiếp nhận những phản ánh, đề xuất của người dân; tuyên truyền vận động nhân dân hiểu, chấp hành pháp luật về KNTC và thi hành các quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật và các hình thức phù hợp khác…Lồng ghép việc tuyên truyền pháp luật về KNTC với việc thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, gắn với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Với việc đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về KNTC đã từng bước nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật về KNTC của cán bộ và nhân dân. Việc thụ lý giải quyết đơn thư KNTC dần đi vào nền nếp, đảm bảo đúng trình tự, thủ tục luật định, hạn chế đơn thư tồn đọng, kéo dài.
Tuy nhiên, công tác PBGDPL nói chung và PBGDPL trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn, tồn tại: Lĩnh vực khiếu nại, tố cáo là một lĩnh vực phức tạp, phạm vi đối tượng tác động lớn. Quyền khiếu nại, tố cáo là quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp; là công cụ để công dân bảo vệ quyền và lợi ích của mình khi bị xâm phạm; là một kênh thông tin khách quan phản ánh việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức nhà nước. Pháp luật về khiếu nại, tố cáo mới chỉ quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, thời hạn giải quyết; còn giải quyết vấn đề gì, nội dung nào trong lĩnh vực nào thì phải áp dụng pháp luật trong lĩnh vực chuyên ngành. Hầu hết những người khiếu nại, tố cáo thường khiếu nại, tố cáo 3 vấn đề: (1) Trình tự, thủ tục, thẩm quyền, thời gian giải quyết; (2)tinh thần trách nhiệm, thái độ, hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu của người có thẩm quyền giải quyết; (3) chất lượng, sự minh bạch, tính thuyết phục của các quyết định giải quyết. Hiện nay, pháp luật trong các lĩnh vực này (bao gồm pháp luật về nội dung và pháp luật về hình thức), thì quá nhiều, vừa phức tạp, còn chồng chéo, đa nghĩa, thiếu tính ổn định, thiếu tính khả thi, khó áp dụng, khó thực hiện cho cả người khiếu nại, tố cáo cũng như người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc nắm bắt, cập nhật thường xuyên và nhất là hiểu đúng các quy định của pháp luật và áp dụng chuẩn xác các quy định hoàn toàn không dễ dàng kể cả đối với những người quan tâm, nghiên cứu kỹ. Một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm công tác PBGDPL nói chung và pháp luật trong lĩnh vực này nói riêng. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành chưa thường xuyên. Việc ban hành quá nhiều văn bản pháp luật cũng như các Chương trình, Kế hoạch, Đề án về PBGDPPL vào cùng một thời điểm, trong lúc nguồn lực không đáp ứng yêu cầu nên việc triển khai còn hình thức, còn chậm; chưa thường xuyên, liên tục, nội dung, hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật chưa phong phú nên hiệu quả chưa cao. Một bộ phận cán bộ, công chức và nhân dân chưa quan tâm, chưa có thói quen tìm hiểu pháp luật; nhận thức pháp luật được nâng lên nhưng ý thức chấp hành pháp luật còn thấp. Đối tượng khiếu nại, tố cáo thường là những người rất am hiểu pháp luật, nắm rất chắc các quy định về lĩnh vực đang khiếu nại, tố cáo. Đối tượng tuyên truyền, phổ biến chủ yếu là những người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, còn người thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo chưa được quan tâm đúng mức. Chưa phát huy hết vai trò của tổ hòa giải, tổ chức tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý; chưa gắn PBGDPL với theo dõi tình hình thi hành pháp luật và xây dựng pháp luật. Lực lượng làm công tác PBGDPL tuy được củng cố và hoàn thiện nhưng chất lượng chưa cao nhất là ở cơ sở. Các điều kiện, nguồn lực cho công tác PBGDPL nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu đã làm ảnh hưởng đến hiệu quả công tác PBGDPL về khiếu nại, tố cáo và kết quả thực hiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
 Ngày 25 tháng 05 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 705/QĐ- TTg  ban hành Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017 – 2021. Với mục tiêu chung là: tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân.
Theo Quyết định 705/QĐ- TTg  thì có 5 Đề án chuyển tiếp từ giai đoạn 2013-2016 theo Quyết định 1133 QĐ-TTg và 3 Đề án mới. Mặc dù Đề án tiếp tục tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo ở xã, phường, thị trấn đã kết thúc (không có trong danh mục 8 Đề án theo Quyết định 705/QĐ- TTg). Tuy nhiên chỉ là việc kết thúc thực hiện Đề án, còn nhiệm vụ  PBGDPL về KNTC không những không dừng lại mà còn phải tiếp tục đẩy mạnh, tăng cường.  Để nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả công tác PBGDPL trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo, thời gian tới, các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể phải xác định công tác tuyên truyền, PBGDPL về KNTC là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần ổn định chính trị, an ninh trật tự xã hội trên địa bàn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, cần thực hiện một số giải pháp và đề xuất kiến nghị sau đây:
- Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 32 về tăng cường sự Lãnh đạo của Đảng đối với công tác PBGDPL. Sau tổng kết 15 năm thực hiện Chỉ thị 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư, cần tiếp tục thực hiện Chỉ thị và Kết luận số 04 ngày 19/4/2011 của Ban Bí thư với những giải pháp đồng bộ và tinh thần quyết liệt hơn. Đề nghị cấp ủy, HĐND các cấp bổ sung vào Nghị quyết các chỉ tiêu về chuẩn tiếp cận pháp luật ở cơ sở, đồng thời lãnh đạo cả hệ thống chính trị cùng thực hiện và phấn đấu đạt các chỉ tiêu đó, trong đó có chỉ tiêu và tiêu chí về PBGDPL và giải quyết khiếu nại cho người dân ở cơ sở.
- Nâng cao hơn nữa trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác PBGDPL và trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiếp tục chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương; thực hiện minh bạch, công khai, đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền trong việc ban hành các quyết định hành chính; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công; hạn chế đến mức thấp nhất việc khiếu nại, tố cáo quyết định hành chính, hành vi hành chính. Những người làm công tác tiếp công dân và trực tiếp thụ lý, tham mưu giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính phải thực sự là những người có phẩm chất, am hiểu pháp luật, nhiệt tình, có uy tín, có kỹ năng và phương pháp làm tốt công tác dân vận. Đồng thời, tiếp tục kiện toàn, củng cố, quan tâm về điều kiện, phương tiện, chế độ cho những người làm công tác PBGDPL như: Phóng viên, báo cáo viên, tuyên truyền viên, cán bộ pháp chế, hòa giải viên, trợ giúp viên pháp lý, luật gia, giáo viên giảng dạy môn pháp luật và giáo dục công dân… Đặc biệt cần phát huy và nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm và chất lượng hoạt động của những người tiếp công dân, của thanh tra viên và những người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, là những người có nguy cơ trở thành bị khiếu nại, tố cáo. Trong quá trình tiếp công dân, cán bộ, công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân phải chú trọng đến việc tuyên truyền, giải thích, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới người khiếu nại, tố cáo nhằm tạo sự đồng thuận cao của người dân trong việc chấp hành, tuân thủ pháp luật khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.
- Thường xuyên đổi mới hình thức và nội dung PBGDPL, quan tâm việc tuyên truyền PBGDPL qua hoạt động công vụ và cung cấp dịch vụ công; tăng cường đối thoại, nâng cao trách nhiệm giải trình. Rà soát, phân loại những nhóm đối tượng, quan tâm nhóm đối tượng KH TC “chuyên nghiệp”, các lĩnh vực, địa phương, các thời điểm thường có khiếu nại, tố cáo. Gắn PBGDPL với theo dõi tình hình thi hành pháp luật về KNTC. Tăng cường vận động, thuyết phục công dân chấp hành pháp luật và các quyết định giải quyết của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Đối với các trường hợp lợi dụng khiếu nại, tố cáo để kích động, gây rối thì phải tiến hành làm rõ, xử lý kịp thời, nghiêm minh. Tiếp tục triển khai thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là Ngày pháp luật nhằm tạo tiền đề cho việc đổi mới công tác PBGDPL để có thể thay đổi nhận thức, thái độ của cán bộ, công chức với nhân dân. Đồng thời cũng nhắc nhở, đề cao quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của  công dân trong học tập, tìm hiểu và thực hiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
- Gắn phổ biến, giáo dục pháp luật với việc thực hiện công khai, minh bạch việc giải quyết các chế độ, chính sách; công khai, minh bạch trong quy hoạch, các Dự án đầu tư, về đền bù giải phóng mặt bằng, bồi thường hỗ trợ tái định cư, về các chế độ chính sách của Đảng và nhà nước trên tất cả các lĩnh vực, công khai minh bạch trong việc ban hành các quyết định để người dân được tiếp cận, nắm bắt tình hình ngay từ đầu, hạn chế việc khiếu nại, tố cáo. Nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ hòa giải cơ sở và Ban Thanh tra nhân dân; đẩy mạnh trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người có công, đối tượng chính sách.
- Gắn PBGDPL với việc rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định của pháp luật hiện hành tạo sự thống nhất, đồng bộ của pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo; nhất là thống nhất, đồng bộ giữa cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo theo Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo với cơ chế giải quyết tố cáo trong các văn bản khác như: Luật Phòng, chống tham nhũng, pháp luật về tố tụng hình sự, tố tụng hành chính, pháp luật chuyên ngành và giải quyết tố cáo đối với Đảng viên theo điều lệ Đảng và các văn bản hướng dẫn thi hành. Tiếp tục thực hiện tốt công tác cải cách hành chính, duy trì sự bền vững về chỉ số về quản trị hành chính và dịch vụ công, tạo điều kiện để công dân tham gia vào hoạt động quản lý Nhà nước, thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của công dân nhằm hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo.

Minh Hương

Các tin khác