Công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh đã đi vào nền nếp, đã có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành với các địa phương trong quá trình tổ chức các cuộc đấu giá thành, đảm bảo tính trung thực, khách quan, công khai, minh bạch và tuân  thủ đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản, người tham gia đấu giá, người mua được tài sản đấu giá, hạn chế tình trạng tiêu cực trong các cuộc đấu giá trước đây. Tuy nhiên, sau 10 tháng triển khai thi hành Luật Đấu giá tài sản tại địa phương nhận thấy còn một số bất cập, khó khăn giữa các quy định của Luật Đấu giá tài sản, các văn bản hướng dẫn thi hành với các văn bản pháp luật có liên quan hoặc các văn bản pháp luật về đấu giá tài sản chưa quy định. Vì vậy quá trình triển khai Luật Đấu đấu giá tài sản tại địa phương gặp một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể:

- Khó khăn, vướng mắc: Khoản 1 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản quy định: Doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức và hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh theo quy định của Luật này và quy định khác có liên quan. Đồng thời, Khoản 4 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản quy định: Những nội dung liên quan đến thành lập, tổ chức, hoạt động và chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản không quy định tại Luật này thì thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Theo đó, Điều 184 Luật Doanh nghiệp quy định: vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân do chủ doanh nghiệp tự đăng ký; chủ doanh nghiệp tư nhân có nghĩa vụ đăng ký chính xác tổng số vốn đầu tư. Thông tư số 20/2015/TT-BKHĐT ngày 01/12/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư Hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp quy định mẫu Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp tư nhân, Giấy đề nghị đăng ký công ty hợp danh đều có nội dung đăng ký vốn góp và trong mẫu Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp tư nhân, Giấy chứng nhận đăng ký công ty hợp danh cũng có nội dung chứng nhận vốn góp, vốn điều lệ. Như vậy, đối với Doanh nghiệp việc góp vốn khi thực hiện đăng ký là một trong những nội dung cơ bản để đảm bảo cho hoạt động của Doanh nghiệp và thể hiện quy mô của Doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay các biểu mẫu Giấy đề nghị đăng ký hoạt động Doanh nghiệp đấu giá tài sản cũng như Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản ban hành kèm theo Thông tư số 06/2017/TT-BTP ngày 15/6/2017 của Bộ Tư pháp đều không có nội dung đăng ký vốn của Doanh nghiệp và nội dung chứng nhận vốn của Sở Tư pháp nên quá trình thực hiện cả doanh nghiệp đấu giá tài sản và Sở Tư pháp còn gặp khó khăn.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định biểu mẫu Giấy đề nghị đăng ký hoạt động Doanh nghiệp đấu giá tài sản và Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản có nội dung đăng ký vốn của Doanh nghiệp và nội dung chứng nhận vốn của Sở Tư pháp để phù hợp với Luật Doanh nghiệp.

- Khó khăn, vướng mắc: Đấu giá tài sản là ngành nghề kinh doanh có điều kiện; tổ chức đấu giá tài sản (gồm Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản và doanh nghiệp đấu giá tài sản) là tổ chức bổ trợ tư pháp. Theo đó, Nghị định số 52/2012/NĐ-CP quy định việc thành lập Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản (đơn vị sự nghiệp công lập) phải đảm bảo về nguồn nhân lực; hồ sơ thành lập trong đó có Đề án thành lập đơn vị sự nghiệp công lập phải dự kiến cơ cấu tổ chức, nhân sự, số lượng người làm việc theo vị trí việc làm. Đồng thời, Luật Công chứng quy định Văn phòng công chứng xây dựng Đề án thành lập trình UBND cấp tỉnh, trong đó Đề án dự kiến về tổ chức, nhân sự của Văn phòng công chứng; Nghị định số 123/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Luật sư cũng quy định Điều lệ công ty luật trong hồ sơ đăng ký hoạt động, theo đó Điều lệ có nội dung về cơ cấu tổ chức, quản lý, điều hành. Tuy nhiên, đối với Doanh nghiệp đấu giá Luật Đấu giá tài sản chưa quy định cụ thể nguồn nhân lực đảm bảo cho hoạt động của Doanh nghiệp, mặt khác Luật Doanh nghiệp cũng chỉ quy định Điều lệ công ty có nội dung về cơ cấu tổ chức quản lý, không quy định bộ phận chấp hành, giúp việc. Vì vậy, quá trình thẩm định hồ sơ đăng ký hoạt động Doanh nghiệp đấu giá tài sản cơ quan đăng ký chưa kiểm soát được các điều kiện cơ bản để thành lập Doanh nghiệp đấu giá, nhất là điều kiện về nguồn nhân lực nhằm đảm bảo cho hoạt động bền vững, có hiệu quả, hạn chế tối thiểu việc giải thể, chấm dứt hoạt động của Doanh nghiệp đấu giá.

- Kiến nghị, đề xuất: Đối với nội dung về cơ cấu tổ chức, nhân sự của Doanh nghiệp đấu giá tài sản, mặc dù Cục Bổ trợ tư pháp đã có Công văn trả lời nghiệp vụ cho Sở Tư pháp Quảng Bình, tuy nhiên để đảm bảo thống nhất trong áp dụng quy định pháp luật thì cần có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn chung, thống nhất.

- Khó khăn, vướng mắc: Khoản 3 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản quy định Doanh nghiệp đấu giá tư nhân có chủ doanh nghiệp là đấu giá viên, đồng thời Giám đốc doanh nghiệp; công ty đấu giá hợp danh có ít nhất một thành viên hợp danh là đấu giá viên, tổng giám đốc hoặc Giám đốc của công ty đấu giá hợp danh là đấu giá viên.Tuy nhiên, hiện nay Luật Đấu giá tài sản và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định tư cách đấu giá viên được công nhận từ khi nào (khi được Bộ Tư pháp cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá hay khi được Sở Tư pháp ghi tên vào danh sách đấu giá viên và cấp Thẻ đấu giá viên) vì vậy quá trình thực hiện có hai quan điểm:

Quan điểm thứ nhất cho rằng, người được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá vẫn chưa phải là đấu giá viên. Người được công nhận tư cách đấu giá viên kể từ khi Sở Tư pháp (theo Luật Đấu giá tài sản) hoặc được tổ chức đấu giá tài sản cấp Thẻ (theo Nghị định số 17/2010/NĐ-CP). Vì vậy căn cứ Điểm a Khoản 3 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản thì chủ Doanh nghiệp tư nhân hoặc Tổng Giám đốc/Giám đốc công ty hợp danh phải đã từng là đấu giá viên hoặc đang là đấu giá viên tại một tổ chức đấu giá bất kỳ. Điều kiện của chủ Doanh nghiệp tư nhân hoặc Tổng giám đốc/Giám đốc của Công ty hợp danh khi thành lập Doanh nghiệp đấu giá tài sản phải là đấu giá viên (đã, đang hành nghề đấu giá, đã được cấp Thẻ đấu giá viên) cũng phù hợp với quy định đối với người đứng đầu của các tổ chức bổ trợ tư pháp khác như Văn phòng Công chứng, Văn phòng luật sư, Công ty Luật (chỉ khác là không giới hạn thời gian tối thiểu).

Quan điểm thứ hai cho rằng, căn cứ quy định về hồ sơ đăng ký hoạt động của Doanh nghiệp đấu giá tài sản tại Khoản 1 Điều 25 Luật Đấu giá tài sản thì chủ Doanh nghiệp tư nhân hoặc Tổng Giám đốc/Giám đốc công ty hợp danh chỉ cần được Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá (chưa qua hành nghề, chưa được cấp thẻ Đấu giá viên) là đủ điều kiện để thành lập, đồng thời là Tổng giám đốc/Giám đốc doanh nghiệp đấu giá. Nếu theo quan điểm này thì thực tế Giám đốc tổ chức đấu giá tài sản (Doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh) chưa có kinh nghiệm thực tiễn hành nghề đấu giá; trong khi đó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản ngoài tiêu chuẩn là đấu giá viên theo Luật Đấu giá tài sản còn phải đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật về công chức, viên chức.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định điều kiện của chủ Doanh nghiệp tư nhân hoặc Tổng giám đốc/Giám đốc của Công ty hợp danh khi thành lập Doanh nghiệp đấu giá tài sản phải là đấu giá viên theo hướng đấu giá viên là người đã, đang hành nghề đấu giá, đã được cấp Thẻ đấu giá viên để phù hợp với quy định đối với người đứng đầu của các tổ chức bổ trợ tư pháp khác như Văn phòng Công chứng, Văn phòng luật sư, Công ty Luật

- Khó khăn, vướng mắc: Khoản 3 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản quy định điều kiện đăng ký hoạt động của Doanh nghiệp đấu giá tài sản trong đó có điều kiện về trụ sở, cơ sở vật chất, các trang thiết bị cần thiết bảo đảm cho hoạt động đấu giá tài sản; đồng thời Khoản 1 Điều 25 Luật Đấu giá tài sản quy định trong hồ sơ đăng ký hoạt động của Doanh nghiệp đấu giá có giấy tờ chứng minh về trụ sở của Doanh nghiệp đấu giá tài sản, cam kết bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết cho hoạt động đấu giá tài sản. Tuy nhiên, do Luật Đấu giá tài sản chỉ quy định cơ sở vật chất, trang thiết bị “cần thiết” nên thực tiễn khi thẩm định hồ sơ đăng ký hoạt động Sở Tư pháp gặp khó khăn trong xác định điều kiện thế nào là cơ sở vật chất, trang thiết bị “cần thiết”; mặt khác do không có quy định cụ thể thì  việc Sở Tư pháp hướng dẫn điều kiện “cần thiết” về cơ sở vật chất, trang thiết đảm bảo cho hoạt động có bị xem là đặt ra các điều kiện ngoài quy định của pháp luật hay không.

- Kiến nghị, đề xuất: Để đảm bảothống nhất,công khai, minh bạch trong quy trình thẩm định hồ sơ đăng ký thành lập của các tổ chức bổ trợ tư pháp đề nghị quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc ban hành tiêu chí thẩm định hồ sơ đăng ký hoạt động của Doanh nghiệp đấu giá tài sản tương tự như Văn phòng công chứng. Theo đó, trên cơ sở quy định của Luật Đấu giá tài sản, Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan căn cứ tình hình thực tiễn của địa phương UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể các tiêu chí thành lập trong đó có tiêu chí về cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết bảo đảm cho hoạt động đấu giá và cách thức thẩm định hồ sơ thành lập Doanh nghiệp đấu giá. 

- Khó khăn, vướng mắc: Điểm a Khoản 1 Điều 19 Luật Đấu giá tài sản quy định đấu giá viên có quyền hành nghề trên phạm vi toàn quốc; mặt khác Luật Đấu giá tài sản cũng quy định Sở Tư pháp nơi Doanh nghiệp đấu giá đăng ký hoạt động thực hiện thanh tra, kiểm tra đối với Doanh nghiệp đấu giá tài sản cho nên khi Doanh nghiệp đấu giá tài sản thực hiện việc đấu giá tài sản trong đó có tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản thuộc sở hữu nhà nước ở tỉnh khác thì Sở Tư pháp trên địa bàn có tài sản đấu giá không thể theo dõi để tham mưu kịp thời cho UBND trong việc giải quyết các phản ánh, kiến nghị liên quan đến việc bán tài sản của Nhà nước, trong đó có quyền sử dụng đất trên địa bàn.

- Kiến nghị, đề xuất: Đề nghị Bộ Tư pháp trình Chính phủ, Quốc hội quy định phạm vi đấu giá tài sảnvề bất động sản, tài sản thuộc sở hữu nhà nước, theo đó đấu giá viên của tổ chức đấu giá tài sảnchỉ được thực hiện đấu giá tài sản về bất động sản, tài sản thuộc sở hữu nhà nước trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức đấu giá tài sản đặt trụ sở; trừ trường hợp đấu giá quốc tế.

Đồng thời, đề nghị Bộ Tư pháp quy định cơ chế phối hợp quản lý nhà nước giữa các địa phương đối với hoạt động của Chi nhánh, Văn phòng đại diện được Doanh nghiệp đấu giá tài sản thành lập ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đồng thời quy định cụ thể phạm vi hoạt động, nhiệm vụ, quyền hạn của Chi nhánh, Văn phòng đại diện.

- Khó khăn, vướng mắc:  Khoản 2 Điều 38 Luật Đấu giá tài sản quy định tổ chức đấu giá tài sản tiếp nhận hồ sơ tham gia đấu giá trong giờ hành chính, liên tục kể từ ngày niêm yết việc đấu giá tài sản cho đến trước ngày mở cuộc đấu giá 02 ngày;  Khoản 2 Điều 39 Luật Đấu giá tài sản quy định tổ chức đấu giá tài sản chỉ được thu tiền đặt trước của người tham gia đấu giá trong thời hạn 03 ngày làm việc trước ngày mở cuộc đấu giá.Với các quy định nêu trên khi hết hạn tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá, người đăng ký vẫn có thể nộp tiền đặt trước vào 02 ngày sau đó vì vậy quá trình triển khai thực hiện còn có tình trạng nhiều khách hàng đã đăng ký tham gia đấu giá mà chưa nộp tiền đặt trước có thể thông đồng, thoả thuận với nhau, sau đó chỉ có 1 hoặc vài người nộp tiền đặt trước để mua tài sản, những người khác không nộp tiền đặt trước chỉ bị mất tiền mua hồ sơ tham gia đấu giá.

Khoản 1 Điều 43 Luật quy định: “Khi đăng ký tham gia đấu giá, người tham gia đấu giá được nhận phiếu trả giá, hướng dẫn về cách ghi phiếu, thời hạn nộp phiếu trả giá và buổi công bố giá …”; tuy nhiên Luật không quy định rõ khách hàng có thể nộp phiếu trả giá trong thời hạn nào. Vì vậy, dẫn đến có 02 trường hợp xảy ra:

+  Nếu thời hạn bỏ phiếu cùng với thời hạn đăng ký thì cũng xảy ra tình trạng tương tự ở trên (khách hàng đã bỏ phiếu trả giá vào thùng phiếu nhưng có thể không nộp tiền đặt trước).

+ Nếu thời hạn bỏ phiếu cùng với thời hạn nộp tiền đặt trước thì khách hàng chỉ có 01 ngày để vừa đăng ký tham gia đấu giá vừa nộp tiền đặt trước tại ngân hàng và bỏ phiếu trả giá.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định thời gian đăng ký tham gia đấu giá và thời gian nộp tiền đặt trước trong thời hạn 03 ngày làm việc trước ngày mở cuộc đấu giá.

- Khó khăn, vướng mắc: Điều56 Luật Đấu giá tài sản quy định trước khi ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá tài sản, người có tài sản đấu giá thông báo công khai việc lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản. Tuy nhiên, hiện nay Luật Đấu giá tài sản và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định thời gian thông báo lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản vì vậy thực tế có trường hợp người có tài sản đấu giá thông báo trong thời gian quá ngắn dẫn đến tổ chức đấu giá tài sản không có đủ thời gian để chuẩn bị hồ sơ tham gia lựa chọn tổ chức đấu giá.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định cụ thể thời gian thông báo việc lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản.

- Khó khăn, vướng mắc: Các tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản theo Khoản 4 Điều 56 Luật Đấu giá tài sản còn chung chung khó xác định như: cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết đảm bảo cho việc đấu giá đối với loại tài sản đấu giá; năng lực, kinh nghiệm và uy tín của tổ chức đấu giá tài sản. Mặt khác, Luật Đấu giá đấu giá tài sản và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng chưa giao trách nhiệm cho ai trong việc xây dựng các tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản.

Mặc dù, vừa qua Bộ Tư pháp có xây dựng và tổ chức lấy ý kiến dự thảo Quyết định về việc công bố danh sách tổ chức đấu giá tài sản; tuy nhiên dự thảo cũng chỉ quy định các thông tin công bố theo Khoản 4 Điều 56 Luật Đấu giá tài sản mà chưa quy định cụ thể thông tin về cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết đảm bảo cho việc đấu giá đối với loại tài sản đấu giá; năng lực, kinh nghiệm và uy tín của tổ chức đấu giá tài sản.

- Kiến nghị, đề xuất: Đề nghị Bộ Tư pháp giao trách nhiệm cho địa phương quy định cụ thể các tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản.

- Khó khăn, vướng mắc: Điểm a Khoản 6 Điều 39 Luật quy định “Người tham gia đấu giá không được nhận lại tiền đặt trước trong các trường hợp sau đây: a) Đã nộp tiền đặt trước nhưng không tham gia cuộc đấu giá, buổi công bố giá mà không thuộc trường hợp bất khả kháng”. Tuy nhiên, đối với hình thức đấu giá bỏ phiếu gián tiếp thì trường hợp người tham gia đấu giá đã nộp tiền đặt trước nhưng không bỏ phiếu trả giá mà vẫn tham gia buổi công bố giá thì có được coi là không tham gia cuộc đấu giá hay không và có bị xử lý tiền đặt trước hay không?

- Kiến nghị, đề xuất:Quy định đối với trường hợp người tham gia đấu giá đã nộp tiền đặt trước nhưng không bỏ phiếu trả giá mà vẫn tham gia buổi công bố giá thì được coi là không tham gia cuộc đấu giá hay không và có bị xử lý tiền đặt trước không. Đồng thời, quy định đối với các trường hợp phiếu trả giá không hợp lệ (không điền hoặc không điền đầy đủ các thông tin cá nhân trên phong bì đựng phiếu và phiếu trả giá; không ghi giá đã trả vào phiếu trả giá) thì cũng bị xử lý tiền đặt trước.

- Khó khăn, vướng mắc: Khoản 1 Điều 39 Luật quy định “Tiền đặt trước được gửi vào một tài khoản thanh toán riêng của tổ chức đấu giá tài sản mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam”; tuy nhiên, đối với việc đấu giá quyền sử dụng đất tại địa bàn xa các ngân hàng thương mại, việc đi lại khó khăn nên ảnh hưởng đến việc người dân đi nộp tiền và nhận lại tiền đặt trước tại ngân hàng.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định đối với trường hợp tổ chức đấu giá tài sản tại địa bàn vùng sâu, vùng xa việc đi lại khó khăn thì người đăng ký tham gia đấu giá có thể nộp trực tiếp tiền đặt trước cho tổ chức đấu giá tài sản.

- Khó khăn, vướng mắc: Đấu giá viên là một chức danh bổ trợ tư pháp, theo đó Luật Đấu giá tài đã quy định cụ thể quy trình thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá, cấp Thẻ đấu giá viên, tư cách pháp lý của đấu giá viên. Tuy nhiên, hiện nay so với các chức danh bổ trợ tư pháp khác như công chứng viên làm việc tại các Phòng công chứng, Trợ giúp viên làm việc tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý đều là viên chức tại các đơn vị sự nghiệp nhà nước thuộc Sở Tư pháp thì đấu giá viên chưa có chế độ phụ cấp nghề nghiệp.

- Kiến nghị, đề xuất: Quy định chế độ phụ cấp nghề nghiệp cho đấu giá viên làm việc tại Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản nhà nước.