Thời gian qua các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh đã tăng cường công tác PBGDPL, tập huấn nghiệp vụ, tuần tra kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật hành chính, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội địa phương, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Hàng năm, Sở Tư pháp thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu về XLVPHC cho đội ngũ làm công tác XLVPHC trên đia bàn tỉnh, qua đó đã góp phần nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ XLVPHC, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật về XLVPHC, hạn chế những sai sót trong quá trình thực thi công vụ về XLVPHC. UBND tỉnh thành lập Đoàn Kiểm tra liên ngành kiểm tra công tác XLVPHC ở các cơ quan có thẩm quyền xử phạt và UBND các cấp, trong đó tập trung vào các lĩnh vực có số vụ vi phạm nhiều như lĩnh vực bảo vệ và phát triển rừng, an ninh trật tự, quản lý thị trường, giao thông, xây dựng, thuế, hải quan, tài nguyên môi trường...

 Các cơ quan có thẩm quyền đã thực hiện nhiều biện pháp nghiệp vụ, tuần tra, kiểm soát để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc trong việc phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật hành chính, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội địa phương, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Từ khi thực hiện Luật XLVPHC đến nay, các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện trên 208.702 vụ vi phạm hành chính, đã xử phạt 202.517 vụ/212.516 đối tượng vi phạm, chuyển bằng hình thức xử lý khác 345 vụ (chuyển truy cứu trách nhiệm hình sự 156 vụ và áp dụng biện pháp thay thế đối với người chưa thành niên 189 vụ); tổng số tiền phạt thu được trên 353 tỷ đồng, số tiền thu được từ thanh lý tang vật, phương tiện bị tịch thu trên 41tỷ đồng. Đối tượng vi phạm chủ yếu là nam giới, không có việc làm ổn định. Áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đối với 421 đối tượng, trong đó 393 đối tượng Giáo dục tại xã, phường, thị trấn; 28 đối tượng bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác theo quyết định của TAND cấp huyện.

 Qua công tác tham mưu tổng hợp, tình hình vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh qua hàng năm có giảm nhưng xảy ra vẫn còn nhiều. Các hành vi tập trung chủ yếu ở một số lĩnh vực như ANTT với các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, trật tự xã hội, xuất, nhập cảnh, phòng cháy, chữa cháy và môi trường; trong lĩnh vực biên phòng với các hành vi như vận chuyển pháo, gỗ lậu, ma túy tổng hợp, vật liệu nổ qua biên giới; trong lĩnh vực hải quan với các hành vi như nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục phải có giấy phép mà không có giấy phép, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; trong lĩnh vực đất đai, xây dựng với các hành vi như lấn, chiếm đất, sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng công trình trái phép, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông; trong lĩnh vực công thương với các hành vi như kinh doanh, vận chuyển hàng hóa nhập lậu, vi phạm về giá, nhãn mác hàng hóa và an toàn thực phẩm; trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn các hành vi như khai thác thủy sản trái phép, vận chuyển, kinh doanh, buôn bán động vật, sản phẩm động vật trái phép ngày; trong quản lý, bảo vệ rừng với các hành vi như chặt phá, khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép; nhiều vụ việc không xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm, trong đó có những vụ khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép với khối lượng lớn. Trong một số lĩnh vực, tình hình chống người thi hành công vụ còn xảy ra nhiều; các đối tượng vi phạm thường manh động, liều lĩnh, sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để qua mặt cơ quan chức năng, sẵn sàng chống trả quyết liệt để tẩu tán tang vật, phương tiện vi phạm; thậm chí đe dọa, dùng hung khí gây thương tích cho lực lượng chức năng; có trường hợp vi phạm nhiều lần, tái phạm hoặc tổ chức đông người để khi bị phát hiện sẳn sàng cản trở, chống trả lực lượng thi hành công vụ; một số đối tượng vi phạm tỏ thái độ không hợp tác, có các cử chỉ, lời nói mang tính chất lăng mạ, đe dọa người thi hành công vụ.  

 Nguyên nhân chủ yếu do một số quy định của pháp luật chưa được tôn trọng và thực thi một cách nghiêm minh, ý thức tuân thủ pháp luật và ý thức chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính của một số đối tượng vi phạm chưa cao, nhất là đối với những trường hợp bị áp dụng hình thức phạt tiền. Một số đối tượng sau khi bị xử phạt cố tình lẩn tránh, trì hoãn thi hành quyết định xử phạt. Cơ sở vật chất, nguồn nhân lực và điều kiện đảm bảo cho công tác XLVPHC còn hạn chế, một số lĩnh vực lực lượng XLVPHC còn mỏng, việc phát hiện để xử lý vi phạm hành chính nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ trong một số lĩnh vực chưa nhiều do còn thiếu phương tiện, thiết bị kỹ thuật. Việc cưỡng chế thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính gặp khó khăn vì một số đối tượng chây ì, không có tài khoản cá nhân, một số không có nơi ở ổn định, là dân nghèo không có nghề nghiệp và thu nhập, tài sản của các đối tượng vi phạm cũng không có giá trị để kê biên. Việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm còn hạn chế.

Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính do TAND quyết định còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Việc quy định thẩm quyền này cho TAND cấp huyện đã tạo điều kiện cho đương sự, luật sư, người bào chữa được tham dự để bảo vệ quyền lợi của đương sự, bảo đảm dân chủ, khách quan, bảo đảm quyền con người, quyền tự do của cá nhân được Hiến pháp quy định và bảo vệ, phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, thủ tục qua khá nhiều bước, nhiều cơ quan như Công an xã, Công an huyện, Phòng Tư pháp, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội và TAND cấp huyện nên mất nhiều thời gian. Trong thời gian chờ có quyết định, người nghiện có hộ khẩu thường trú tại địa phương sẽ được gửi về gia đình quản lý, những người không rõ nơi cư trú phải đưa đến các cơ sở xã hội quản lý. Tuy nhiên, các địa phương chưa có nhà lưu giữ, thiếu cán bộ chuyên môn để xử lý cắt cơn nghiện nên việc quản lý, lưu giữ đối tượng rất khó. Các văn bản pháp luật có liên quan đến việc đưa đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc chưa đồng bộ và thiếu khả thi trong quá trình triển khai thực hiện như muốn đưa đối tượng đi cai nghiện bắt buộc phải xác định tình trạng nghiện mới tiến hành xử phạt hành chính, sau đó đưa về giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Nếu tái nghiện thì mới đưa đi cai nghiện bắt buộc. Trong khi đó, việc xác định tình trạng nghiện trên thực tế khó thực hiện vì theo Nghị định 221/2013/NĐ-CP, thẩm quyền xét nghiệm là y sỹ, bác sỹ có chứng chỉ hành nghề và phải tham gia tập huấn về cai nghiện tại cộng đồng (nhiều địa phương của tỉnh, y, bác sỹ chưa có chứng chỉ này). Ngoài ra, biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc được áp dụng đối với đối tượng vi phạm trật tự an toàn xã hội 02 lần trở lên trong 06 tháng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Thực tế cho thấy điều kiện này khó thực hiện vì thời gian của 02 lần vi phạm trở lên trong 06 tháng quá ngắn, rất khó để có đối tượng áp dụng biện pháp này.

Bên cạnh đó, quá trình thực hiện còn có một số khó khăn, vướng mắc từ chính các quy định của pháp luật trong XLVPHC như:

- Một số hành vi vi phạm, ranh giới giữa XLVPHC hoặc để chuyển hóa xử lý hình sự chưa thật rõ nét nên đôi lúc còn lúng túng trong thực hiện.

- Việc quy định ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính (bao gồm cả ngày lễ, ngày nghỉ) là quá ngắn, nhất là đối với những hành vi được phát hiện và lập biên bản bởi UBND cấp xã nhưng thuộc thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh. Do đó, để hoàn tất hồ sơ và chuyển cho người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt phải mất một khoảng thời gian, nhất là đối với những xã ở miền núi, có điều kiện đi lại khó khăn nên khi nhận được hồ sơ người ra quyết định xử phạt sẽ gặp khó khăn trong việc đảm bảo về mặt thời gian.

- Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn và đảm bảo XLVPHC như tạm giữ người vi phạm hành chính với thời hạn theo quy định còn quá ngắn nên nhiều trường hợp lực lượng thi hành công vụ không đủ thời gian xác minh các thông tin cần thiết để áp dụng các biện pháp khác hoặc để có hướng giải quyết, như tra cứu tiền án, tiền sự để quyết định XLVPHC hay chuyển hồ sơ đến Cơ quan điều tra đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhất là đối với địa bàn các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.

- Việc quy định thời gian tạm giữ tang vật để xác định giá trị tối đa không quá 48 tiếng là quá ngắn, do phải thành lập Hội đồng định giá, nhất là những vụ vi phạm mà tang vật là hàng hóa nhập lậu, nhiều chủng loại thì thời gian không đủ để định giá theo quy định nên gặp nhiều khó khăn.

 - Việc chuyển giao tài sản tịch thu qua XLVPHC để bán đấu giá do không phân định thẩm quyền ra quyết định xử lý tang vật, phương tiện VPHC làm cơ sở để chuyển giao nên việc giao toàn bộ tang vật, phương tiện VPHC bị tịch thu cho tổ chức bán đấu giá là không phù hợp, nhất là đối với những tài sản có giá trị nhỏ, địa bàn xa trung tâm. Luật cũng chưa quy định cụ thể lý do không thuê được tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp để thành lập Hội đồng bán đấu giá nên dễ dẫn đến tùy tiện trong thực hiện; chưa có tiêu chí cụ thể để xác định hàng hóa cồng kềnh hoặc có số lượng lớn nên còn lúng túng trong thực hiện.

- Đối với việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính, Luật quy định "Người ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có trách nhiệm bảo quản tang vật, phương tiện đó. Trong trường hợp tang vật, phương tiện bị mất, bán, đánh tráo hoặc hư hỏng, mất linh kiện, thay thế thì người ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện phải chịu trách nhiệm bồi thường và bị xử lý theo quy định của pháp luật". Quy định này cũng tương đối khó khăn đối với một số ngành xử phạt vi phạm hành chính với số lượng lớn, các vụ vi phạm thường có tang vật, phương tiện bị tam giữ hoặc tịch thu nhưng chưa được bố trí bến, bãi, nhân lực để tạm giữ phương tiện, tang vật.

Ngoài ra, qua kiểm tra hàng năm, việc lập hồ sơ XLVPHC của một số chủ thể có thẩm quyền xử phạt vẫn còn sai sót như chậm ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính sau khi lập biên bản; không thông báo quyền giải trình cho người vi phạm đối với những trường hợp được quyền giải trình hoặc ban hành quyết định khi chưa hết thời hạn giải trình; xác định hành vi vi phạm và thẩm quyền xử phạt chưa đúng quy định; ban hành quyết định vượt quá thẩm quyền xử phạt; một số vụ việc đã quá thời hạn thi hành quyết định nhưng chưa được cưỡng chế thi hành; một số đơn vị cấp xã áp dụng mức phạt tiền không đúng nguyên tắc mức trung bình của khung tiền phạt nên một số hồ sơ có mức xử phạt tối thiểu của khung nhưng không có tình tiết giảm nhẹ hoặc xử phạt ở mức tối đa của khung nhưng không có tình tiết tăng nặng hoặc không áp dụng tình tiết tăng nặng đối với hành vi vi phạm nhiều lần hoặc áp dụng tình tiết tăng nặng vi phạm nhiều lần nhưng phạt ở mức tối thiểu...

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý XLVPHC tại địa phương trong thời gian tới, đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác thi hành pháp luật về XLVPHC; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật XLVPHC và các văn bản pháp luật có liên quan bằng các hình thức, biện pháp thích hợp để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về XLVPHC trong cơ quan, đơn vị, địa phương nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ XLVPHC cho các cá nhân có thẩm quyền XLVPHC, hạn chế các sai phạm về trình tự thủ tục và nội dung khi ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Đồng thời, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tăng cường đầu tư các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ cho công tác thi hành pháp luật về XLVPHC, đặc biệt là đầu tư công nghệ thông tin trong công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong thi hành pháp luật về XLVPHC. Tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm hành chính đảm bảo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo luật định. Quan tâm việc thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Qua thực tiễn thi hành, tiếp tục phát hiện những điểm bất cập của hệ thống văn bản pháp luật về XLVPHC để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật về XLVPHC ngày càng hoàn thiện, thống nhất, có tính khả thi cao trong thực tiễn. Các cơ quan có thẩm quyền tăng cường nguồn nhân lực, đầu tư các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ cho công tác thi hành pháp luật về XLVPHC, đặc biệt là đầu tư công nghệ thông tin trong công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong thi hành pháp luật về XLVPHC.